Homiladorlikning 23-haftasi

Uzunligi: 28,9 sm
Vazni: 570 g
Kattaligi: baqlajon

Bolangiz bu haftada

Bolangizning o‘z kun tartibi shakllanmoqda: u uxlaydi, uyg‘onadi va nafas olishni mashq qiladi.

Nafas mashqi. Bola nafas olishni mashq qilmoqda — tug‘ilgach, bu ko‘nikma unga birinchi daqiqalardanoq kerak bo‘ladi.
Uyqu va uyg‘oqlik. Uning uxlash va uyg‘oq bo‘lish vaqtlari asta-sekin tartibga tushib bormoqda. Qat’iy tartib hali bo‘lmasa ham, bola qaysi paytda faolroq bo‘lishini payqay boshlaysiz.
Mutanosib tana. Qo‘l-oyoqlari endi tanasiga mutanosib.
Ko‘rinadigan tepkilar. Yaqin haftalarda bola tez-tez tepadi, qorningiz qimirlayotganini esa hatto ko‘z bilan ko‘rishingiz mumkin. Bu biroz g‘alati tuyulishi mumkin.

O‘lchami

Bo‘yi boshidan tovonigacha taxminan 28,9 sm, vazni 570 g atrofida — bitta baqlajondek keladi. UZIda bolaning butun bo‘yi o‘lchanmaydi: vazni bosh va qorin aylanasi hamda son suyagining uzunligiga qarab taxmin qilinadi, shifokor esa bolaning o‘sishini vaqt o‘tishi bilan kuzatib boradi. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar, bolangiz aynan shularga mos kelishi shart emas.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Qorningiz o‘sgani sari unga joy ochish uchun ko‘krak qafasingiz kengaymoqda. Ko‘kragingizdan og‘iz suti (chaqaloqning ilk suti) sizib chiqishi mumkin — tanangiz emizishga hozirdan tayyorlanmoqda. Ona suti chaqaloqning immunitetini mustahkamlab, uni kasalliklardan himoya qiladi.

Qovurg‘a og‘rig‘i va hansirash. O‘sib borayotgan bola o‘pkangizni biroz siqib qo‘ygani uchun odatdagidan tezroq hansirashingiz mumkin. Eng yaxshi chora — oyoqlaringizni balandroq qo‘yib, dam olish.
Qo‘l uvishishi. Barmoqlar uvishsa, chumoli o‘rmalagandek bo‘lsa yoki og‘risa, bosh barmoq kuchsizlansa, bu bilak kanali sindromi (bilakdagi nervning siqilishi) bo‘lishi mumkin. Belgilar ko‘pincha kechasi kuchayadi. Kechasi bilakni tekis ushlab turadigan maxsus bandaj taqish va bilakni ko‘p bukishni yoki qattiq siqishni talab qiladigan ishlarni kamaytirish yengillik berishi mumkin. Homiladorlik sabab bo‘lsa, uvishish ba’zan bir necha oyda o‘z-o‘zidan o‘tib ketadi. Belgilar kuchaysa yoki o‘tib ketmasa, bu haqda shifokor ko‘rigida ayting.
Tungi boldir tortishishi. Mushak tortishganda oyoq barmoqlarini kuch bilan o‘zingizga qarab torting yoki boldirni yaxshilab uqalang. Tortishish tez-tez qaytalansa, shifokorga ayting. Magniy, kalsiy yoki qo‘shimcha tuzni o‘zingizcha ichmang: homiladorlikda har qanday dori va qo‘shimchalarni qabul qilishdan avval shifokor bilan maslahatlashing.
Tez isib ketish. Teriga qon oqimi kuchaygani uchun odatdagidan ko‘proq isib, terlashingiz mumkin. Tabiiy matodan tikilgan keng kiyim kiying, xonani salqin tuting.
Boshqa belgilar. Milk qonashi, bel og‘rig‘i, qorin yonidagi sanchiqlar, bosh aylanishi, qo‘l-oyoqlarning biroz shishishi ham bu davrga xos.

Bu hafta nima qilish kerak

Bolangizning maromini o‘rganing. Har kuni muayyan sondagi tepkini sanash shart emas — muhimi, bolangiz odatda qachon va qanday qimirlashini bilib olish. Bolaning harakatlari kamaysa yoki susaysa, shifokoringizga murojaat qiling.
Kerakli raqamlarni saqlang. Telefoningizga akusher-ginekologingiz raqamini va tug‘ruqxonangiz manzilini yozib qo‘ying. 37-haftagacha muntazam qisqarishlar boshlansa, bu «mashq» qisqarishlarimi yoki yo‘qmi deb, uyda o‘zingiz aniqlashga urinmang — darhol qo‘ng‘iroq qiling.
Teringizni quyoshdan asrang. Homiladorlikda teri sezgir bo‘lib, hatto bulutli kunda ham tez kuyadi. Ob-havo ilovasida UV indeksi 3 va undan yuqori bo‘lsa, soyada yuring, keng soyabonli bosh kiyim kiying, terining ochiq joylariga kamida SPF 30 li himoya kremini qalin qilib surting.
Kayfiyatingizga e’tibor bering. Xavotir yoki tushkunlik homiladorlikda ilk bor paydo bo‘lishi mumkin. Ko‘nglingizdagilarni yaqinlaringiz bilan bo‘lishing, o‘zingizga yoqadigan mashg‘ulotga vaqt ajrating. Tushkunlik uzoqqa cho‘zilsa, bu haqda shifokoringizga ochiq ayting.

Ovqatlanish va harakat

Choyni kamaytiring. Bu hafta odatiy choy va qahvaning bir qismini suv, sut yoki mevali ichimlikka almashtirib ko‘ring.
Yetarlicha suv iching. Suyuqlik yetishmasligi ham mushak tortishishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Oyoq mashqlari. Kunduzi oyoq panjasini 30 marta yuqoriga-pastga bukib-yozing, so‘ng 8 marta bir tomonga, 8 marta ikkinchi tomonga aylantiring. Bunday mashq qon aylanishini yaxshilaydi va mushak tortishishining oldini olishga yordam berishi mumkin.
Boldirni cho‘zing. Devorga qarab turib, kaftlaringizni devorga tirang va boldir mushagi cho‘zilganini sezguningizcha oldinga egiling, 2–3 soniya ushlab turing. Buni kuniga 3 marta takrorlang, oxirgisini uxlashdan oldin qiling.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Kechasi boldiringiz tortishib uyg‘onsangiz, turmush o‘rtog‘ingiz mushakni uqalab berishi mumkin. Kir siqish, xamir qorish kabi bilakni zo‘riqtiradigan ishlarni oila a’zolari o‘z zimmasiga olsa, qo‘lingiz dam oladi. Turmush o‘rtog‘ingizni tug‘ruqqa tayyorlov mashg‘ulotlariga birga borishga taklif qiling — oldin farzand ko‘rgan bo‘lsangiz ham, bu foydali.

Bilasizmi?

Og‘iz suti shunchalik to‘yimliki, tug‘ilgandan keyingi dastlabki kunlarda chaqaloqqa har emizishda bir choy qoshiqchasining o‘zi kifoya qiladi.

Sizga dalda

Noqulaylikka indamay chidash shart emas — oddiy yordam ham foyda berishi mumkin. Yaxshi uxlay olmaganingiz sizni kuchsiz yoki dangasa qilmaydi. Ayrim ishlarni keyinga qoldirib, bemalol ayting: «Bugun biroz dam olishim kerak».

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

qorningiz muntazam qotib-bo‘shashsa yoki hayz paytidagidek og‘risa;
belingiz odatdagidan boshqacha og‘riy boshlasa;
qindan suyuqlik oqib yoki sizib chiqsa yoxud qon kelsa;
bolaning harakatlari kamaysa yoki odatdagidan o‘zgarsa;
bir oyog‘ingiz zirqirab og‘risa, shishsa yoki terisi qizarsa;
to‘satdan nafasingiz qisilsa yoki ko‘kragingiz og‘risa;
kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘z oldida uchqunlar yoki yuz va qo‘llarning to‘satdan shishishi kuzatilsa.

Manbalar

Noqulaylikka indamay chidash shart emas — oddiy yordam ham foyda berishi mumkin.

Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.