Homiladorlikning 22-haftasi
- Uzunligi: 27,8 sm
- Vazni: 480 g
- Kattaligi: papayya
Bolangiz bu haftada
Bolangiz kun sayin kattalashib, tug‘ilgandan keyingi hayotga tinmay tayyorlanmoqda.
- O‘pka. O‘pka rivojlanmoqda, bola nafas olishga o‘xshash harakatlarni mashq qiladi. Ammo kislorodni hali o‘pka orqali emas, kindik tizimchasi va yo‘ldosh orqali oladi.
- Ta’m bilish. Til so‘rg‘ichlari shakllanmoqda. Siz yeyayotgan taomlar ham bolaning ta’m sezishiga ta’sir qilishi mumkin.
- Teri. Teri ostida yog‘ qatlami hosil bo‘lmoqda. Hozircha teri burishgan, qon tomirlari ko‘rinib turgani uchun qizg‘ish.
- Harakat. Tepish va ag‘darilishlar tobora kuchaymoqda.
O‘lchami
Boshidan tovonigacha taxminan 27,8 sm, vazni 480 g atrofida — o‘rtacha papayya kattaligida. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar, bolangiz ularga aynan mos kelishi shart emas.
Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda
Homiladorlikda tana odatdagidan ko‘proq suyuqlik ushlab turadi. Kun davomida bu suyuqlik oyoqlarda to‘planadi, o‘sib borayotgan bachadon esa oyoqlardagi qon aylanishiga ta’sir qiladi. Shuning uchun kechga yaqin to‘piq va oyoq panjalari biroz shishishi mumkin, ayniqsa issiqda yoki uzoq tik turgandan keyin.
- Shish. Asta-sekin paydo bo‘lgan shish odatda zararsiz, faqat noqulaylik tug‘diradi. Uzoq tik turmang, oyoqni siqmaydigan qulay poyabzal va paypoq kiying, imkon bo‘lganda oyoqlaringizni ko‘tarib dam oling. Shifokor buyurmagan peshob haydovchi dori yoki giyohli damlamalarni ichmang, ko‘rikda shish haqida albatta ayting. To‘satdan kuchaygan shish esa xavf belgisi bo‘lishi mumkin — quyidagi ro‘yxatga qarang.
- Gemorroy (bavosil). Orqa teshik atrofida qichishish, og‘riq yoki shish, hojatdan keyin och qizil qon ko‘rinishi mumkin. Qabziyatga (ich qotishiga) yo‘l qo‘ymang, hojatda zo‘riqmang va uzoq o‘tirmang. Muzdek suvga botirib siqilgan sochiqni og‘riyotgan joyga ohista bosing. Hojatdan keyin quruq qog‘oz o‘rniga nam qog‘oz ishlating, ishqalamasdan, ohista bosib artining. Har qanday surtma yoki shamchani faqat shifokor bilan maslahatlashib ishlating.
- Boshqa belgilar. Cho‘zilish izlari, bel og‘rig‘i, qorin yonidagi sanchiq, jig‘ildon qaynashi, milk qonashi, oyoq tortishishi ham shu davrda ko‘p uchraydi.
Og‘riq va noqulayliklar homiladorlikda tez-tez uchraydi, ammo ularning qaysi biri jiddiy ekanini bilish ba’zan qiyin. Ikkilansangiz, shifokoringizdan so‘rang — bu ortiqcha tashvish emas.
Bu hafta nima qilish kerak
- Oyoq mashqlarini odat qiling. O‘tirib yoki turib, oyoq panjasini 30 marta yuqoriga-pastga buking, so‘ng har bir panjani bir tomonga 8 marta, boshqa tomonga 8 marta aylantiring. Bu qon aylanishini yaxshilaydi, shishni kamaytiradi va boldir tortishishining oldini olishga yordam beradi.
- Uzoq yo‘lda qimirlab turing. 4 soatdan uzoq safarda qon quyqasi hosil bo‘lish xavfi biroz oshadi. Mashinada bo‘lsangiz, tez-tez to‘xtab, tushib yuring; samolyotda har yarim soatda o‘rningizdan turing va ko‘proq suv iching.
- Chekishni tashlang. Bolaning o‘pkasi rivojlanayotgan hozirgi davr ayniqsa muhim. Sigaret bolaga kislorod yetib borishini cheklaydi, homila nobud bo‘lishi va chaqaloqning to‘satdan o‘limi xavfini oshiradi. Mutaxassis yordamida tashlashga urinsangiz, muvaffaqiyat ehtimoli ikki baravar yuqori — shifokoringizdan yordam so‘rang.
- O‘zingizga e’tibor bering. Ruhiy holatingiz ham jismoniy sog‘lig‘ingiz kabi muhim. Sizni tinchlantiradigan ishlarni yozib qo‘ying va tug‘ruqdan keyingi kunlarda kimdan qanday yordam kutishingizni hozirdan o‘ylab ko‘ring.
- Bolangiz bilan muloqot qiling. Qorningizni silab gapiring, qo‘shiq ayting, namlovchi krem surtib, ohista silang. Javoban yengil qimirlashni sezib qolishingiz ham mumkin.
Ovqatlanish va harakat
- Rang-barang dasturxon. Bolaning ta’m bilishi shakllanayotgan paytda har kuni turli meva va sabzavotlar yeng.
- Tolaga boy mahsulotlar. Butun donli non, meva va sabzavotlar najasni yumshatib, ich kelishini muntazamlashtiradi — bu gemorroydan ham asraydi.
- Suvni kamaytirmang. Shishdan qo‘rqib suvni cheklash shart emas: yetarli suyuqlik qabziyatdan saqlaydi va qon quyqasi xavfini kamaytiradi.
- Kunlik sayr. Kun davomida muntazam yurish shishni ham, qabziyatni ham kamaytiradi.
Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin
Uyda yoki yoningizda hech kim chekmasligi kerak: tamaki tutuni bolaning tug‘ilgandagi vaznini kamaytiradi va chaqaloqning to‘satdan o‘limi xavfini oshiradi. Turmush o‘rtog‘ingiz chekadigan bo‘lsa, tashlashga aynan hozir eng yaxshi sabab bor. Kechqurun oyoqlaringiz ostiga yostiq qo‘yib bersa, dam olishingiz ancha osonlashadi.
Bilasizmi?
Bola hozir yutayotgan qog‘onoq suvi ichakda qoladi va tug‘ilgandan keyin qoramtir, yopishqoq ilk najas — mekoniy bo‘lib chiqadi.
Sizga dalda
Qulay kiyim va o‘zingizga aytilgan iliq so‘zlar ham kuningizni yengillashtirishi mumkin. Buning uchun barcha kiyimlarni yangilash yoki faqat «homiladorlar uchun» buyumlar sotib olish shart emas — kiyim siqmasa va sizga yoqsa, bas. Ko‘zguga qarab o‘zingizga ayting: «Tanam katta ish qilyapti, men undan minnatdorman».
Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:
- yuz, qo‘l yoki oyoqlar to‘satdan shishib ketsa;
- bosh qattiq og‘risa yoki ko‘rish xiralashib, ko‘z oldingizda uchqunlar paydo bo‘lsa;
- qovurg‘alar ostida kuchli og‘riq bo‘lsa yoki qussangiz;
- bir oyoq og‘rib, shishib ketsa, terisi qizarsa yoki qoraysa;
- to‘satdan nafas qisib, ko‘krak og‘risa;
- qindan qon yoki suyuqlik kelsa;
- qorin qattiq og‘risa.
Manbalar
- NHS — Homiladorlikning 22-haftasi
- Filadelfiya bolalar shifoxonasi — Homilaning qon aylanishi va yo‘ldosh vazifasi
- ACOG — Homila haftama-hafta qanday o‘sadi
- NHS — Homiladorlikda shish va oyoq mashqlari
- NHS — Preeklampsiya va uning belgilari
- NHS — Chuqur venalar trombozi belgilari
- RCOG — Homiladorlikda qon quyqasi xavfini kamaytirish
- NHS — Homiladorlikda gemorroy
- NHS — Homiladorlikda chekishni tashlash
- NHS — Dorilar va o‘simlik vositalari
- NHS — Homiladorlikda uzoq safar
- JSST, PLOS Medicine 2017 — UZI bo‘yicha homila vazni (11-jadval)
Qulay kiyim va o‘zingizga aytilgan iliq so‘zlar ham kuningizni yengillashtirishi mumkin.
Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.
«Hamma o‘g‘il kutgandi»: siz aybdor emassiz, qadringiz kamaymaydiHomiladorlikning istalgan davrida
Pul, telefon va shifokorga borishingizni nazorat qilishsaHomiladorlikning istalgan davrida
Issiq havoda homiladorlik: uyda va ko‘chada o‘zingizni qanday asrash mumkinHomiladorlikning istalgan davrida; issiq havoda