Homiladorlikning 21-haftasi

Uzunligi: 26,7 sm
Vazni: 400 g
Kattaligi: sabzi

Bolangiz bu haftada

Homiladorlikning ikkinchi yarmi boshlandi — oldinda bolangizning jadal o‘sish davri.

Yo‘ldoshdan og‘ir. Bola endi yo‘ldoshdan og‘irroq. Yo‘ldosh esa o‘z vazifasini bajarish uchun tug‘ruqqacha o‘sishda davom etadi.
Mayin tuklar. Bolaning tanasini lanugo deb ataladigan momiqdek mayin tuklar qoplagan. Ular, ehtimol, tana haroratini bir me’yorda saqlaydi va odatda tug‘ilishdan oldin to‘kilib ketadi. Sochi va qoshlari ham o‘smoqda.
Eshitish. Bola qorin tashqarisidagi tovush va ovozlarni eshitadi. Unga gapirib bersangiz yoki alla aytsangiz bo‘ladi, ammo buning uchun maxsus «darslar» o‘tish shart emas.
Uyqu va bedorlik. Bolada uxlash va uyg‘oq bo‘lish tartibi shakllanmoqda. U ayni siz uxlamoqchi bo‘lganingizda uyg‘onib, o‘ynoqlab qolishi mumkin.

O‘lchami

Boshidan tovonigacha taxminan 26,7 sm, vazni 400 g atrofida — o‘rtacha sabzi uzunligida. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar. UZIda bolaning bo‘yi to‘liq o‘lchanmaydi: shifokor bosh va qorin aylanasi, son suyagi uzunligi kabi alohida o‘lchamlarga qarab vaznini taxminan hisoblaydi va o‘sishini muntazam kuzatib boradi.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Qorin kattalashgani sari og‘irlik markazi siljiydi, bo‘g‘imlar esa bo‘shashadi. Shuning uchun oyoqda o‘zingizni uncha dadil his qilmasligingiz mumkin, yiqilib ketish xavfi ham ortadi.

Issiqda holsizlik. Issiq havo homilador ayollar uchun ayniqsa og‘ir. Uyni salqin tuting: kunduzi deraza va pardalarni yoping, kechasi havo sovigach oching. Konditsionerni taxminan 27 °C ga qo‘yib, ventilyator bilan birga ishlatsangiz, xona yetarlicha salqin bo‘ladi. Yengil, keng kiyim kiying, salqin dush qabul qiling, kun davomida suv iching.
G‘alati ishtaha. Bo‘r, loy yoki tuproq kabi ovqat bo‘lmagan narsalarni yegingiz kelsa, shifokoringizga ayting. Bu holat pika deb ataladi va temir tanqisligi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Bunday narsalarni yemang: tuproqda bolaga zarar yetkazadigan parazitlar bo‘lishi mumkin, ular bilan temir o‘rnini to‘ldirib ham bo‘lmaydi.
Boshqa belgilar. Bel og‘rig‘i, gemorroy, jig‘ildon qaynashi, oyoq tortishishi, qo‘l-oyoqlarning biroz shishishi, ko‘krakdan oz-ozdan suyuqlik sizishi ham bo‘lishi mumkin.

Bu hafta nima qilish kerak

Yiqilsangiz, shifokorga ayting. Bola qorinda yaxshi himoyalangan, shuning uchun vahimaga tushmang. Ammo yiqilgan bo‘lsangiz, ayniqsa qorningiz urilgan bo‘lsa, shifokorga imkon qadar tezroq ko‘rining.
Transportda joy so‘rang. Avtobus yoki metroda joy so‘rashdan tortinmang. Mashinada xavfsizlik kamarini taqing: yelka qismi ko‘kraklar orasidan, pastki qismi esa qorin ustidan emas, uning ostidan — tos ustidan o‘tsin.
Kunduzi dam oling. Tunda uyqu yetmasa, kun davomida oyoqlaringizni ko‘tarib, biroz o‘tirib dam oling. Uxlashdan oldin tinchlanishga vaqt ajrating, kechqurun choy va qahva ichmang.
UZI natijasi tashvishlantirsa, shifokor bilan maslahatlashing. Skrining UZIsida kutilmagan xabar eshitgan bo‘lsangiz, xavotirlanishingiz tabiiy. Keyingi qadamlarni shifokoringiz bilan batafsil muhokama qiling: kerak bo‘lsa, qo‘shimcha tekshiruv va mutaxassis maslahati taklif qilinadi.

Ovqatlanish va harakat

Fastfud o‘rniga uy taomi. Meva va sabzavotga boy ovqat fastfuddan ko‘ra ko‘proq quvvat beradi. Kuniga kamida 5 porsiya turli meva va sabzavot yeyishga harakat qiling. Tanlov bo‘lsa, oq non o‘rniga butun donli nonni, yog‘i va shakari kamroq taomni tanlang.
Foydali gazaklar. Ovqat oralig‘ida pechene, shirinlik yoki chips o‘rniga mevali qatiq, o‘rik qoqisi, anjir, olxo‘ri qoqisi, sabzi, bodring yoki sutli bo‘tqa yeng.
Loviya va mosh. Sabzavotli, loviyali yoki moshli sho‘rva to‘yimli bo‘lib, oqsilga ham boy.
Ehtiyotkor harakat. Muvozanat o‘zgargani uchun yiqilish xavfi bor mashg‘ulotlardan — velosiped haydash, ot minish, chang‘i uchishdan voz keching. Yurish va suzish xavfsizroq.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Bola endi ovozlarni eshitadi — turmush o‘rtog‘ingiz ham har kuni qorningizga qarab gapirsin yoki alla aytsin: ovozi qanday bo‘lishidan qat’i nazar, bola uning eng sodiq tinglovchisi bo‘ladi. U tug‘ruqqa tayyorlov mashg‘ulotlariga siz bilan birga borishi mumkin. Kun davomida sizni hech kim bezovta qilmaydigan o‘n daqiqalik tinch vaqt ajratib berish esa oila a’zolarining qo‘lidan keladi.

Bilasizmi?

Yo‘ldosh bola uchun ham «oshxona», ham «chiqindixona» vazifasini bajaradi: u ozuqa yetkazib beradi va chiqindilarni olib ketadi.

Sizga dalda

Dam olish uchun kuchingiz butunlay tugashini kutishingiz shart emas. Hech narsa qilmay o‘tirgan o‘n daqiqa ham — sizning shaxsiy vaqtingiz. Yaqinlaringizga bemalol ayting: «Shu o‘n daqiqa — faqat meniki».

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

yiqilib, qorningiz urilgan bo‘lsa;
issiqda holsizlik, bosh aylanishi yoki ko‘ngil aynishi salqin joyda 30 daqiqa dam olib, suv ichgandan keyin ham o‘tmasa;
hushdan ketsangiz, es-hushingiz chalkashsa yoki harorat 38 °C yoki undan yuqori bo‘lsa;
qindan qon yoki suyuqlik kelsa;
qorinning pastki qismi muntazam tortishib og‘risa;
kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘rish buzilishi yoki yuz va qo‘llarning to‘satdan shishishi kuzatilsa.

Manbalar

Dam olish uchun kuchingiz butunlay tugashini kutishingiz shart emas.

Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.