Homiladorlikning 36-haftasi

Uzunligi: 47,4 sm
Vazni: 2,7 kg
Kattaligi: qizil karam

Bolangiz bu haftada

Bolangiz tug‘ilgandan keyingi hayotga deyarli tayyor bo‘lib qoldi.

O‘pka. Bu davrga kelib bolaning o‘pkasi, katta ehtimol bilan, mustaqil nafas olishga yetarlicha rivojlangan bo‘ladi.
Emish. Bola endi ko‘krak emishga va ona sutini hazm qilishga tayyor.
Hali biroz erta. Shunga qaramay, to‘liq 37 haftagacha tug‘ilish muddatidan erta tug‘ruq hisoblanadi va bunday chaqaloqlarga ba’zan qo‘shimcha yordam kerak bo‘ladi.
Holati. Ko‘p bolalar shu paytda boshini chanoqqa tushirib, tug‘ruqqa mos holatga o‘tib oladi. Ammo bu tug‘ruq boshlanadi degani emas — u hali bir necha haftadan keyin bo‘lishi mumkin.

O‘lchami

Bo‘yi boshidan tovonigacha taxminan 47,4 sm, vazni 2,7 kg atrofida — bir bosh qizil karamdek keladi. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar. Bolangizning o‘lchamlari bundan biroz farq qilsa, xavotir olmang: shifokor uning o‘sishini ko‘riklarda kuzatib boradi.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Bola pastga tushgach, qovuq va chanoqqa bosim ortadi. Tug‘ruq yaqinlashgani sari bir vaqtning o‘zida ham bolangiz bilan tezroq uchrashishni, ham yana biroz homilador yurishni xohlashingiz mumkin — har ikki tuyg‘u ham tabiiy.

Peshob qochishi. Kulganda yoki yo‘talganda ozgina peshob chiqib ketsa, bu tanangiz tug‘ruqqa tayyorlanayotganining belgisi: qovuq atrofidagi tos tubi mushaklari bo‘shashadi. Tug‘ruqdan keyingi qalin prokladkalardan foydalaning va ularni hozirdan g‘amlab qo‘ying — tug‘ruqdan keyin ham kerak bo‘ladi. Tos tubi mashqlarini davom ettiring.
Tunda hojatga turish. Kechasi tez-tez uyg‘onsangiz, kechqurun suyuqlik ichishni kamaytiring, lekin kunduzi kofeinsiz ichimliklarni yetarlicha iching. Peshob qilganda achishsa yoki og‘risa, peshobda qon ko‘rinsa, bu peshob yo‘llari infeksiyasi bo‘lishi mumkin — shu kunning o‘zidayoq shifokorga ko‘rining.
Chanoq og‘rig‘i. Qov suyagi atrofida, belda yoki songa tarqaladigan og‘riq bo‘lishi mumkin. Kiyinayotganda o‘tirib oling, mashinaga o‘tirib-tushayotganda tizzalaringizni birga tuting, kechasi oyoqlaringiz orasiga yostiq qo‘ying. Yurish, zinadan chiqish yoki o‘rinda ag‘darilish juda qiyinlashsa, shifokorga ayting.

Bu hafta nima qilish kerak

Ko‘rikni o‘tkazib yubormang. Bu muddatda ko‘rikka borish og‘ir tuyulishi mumkin, lekin uni birinchi o‘ringa qo‘ying. Shifokor qon bosimi, peshob tahlili va qorin o‘lchamini tekshiradi, bolaning qanday yotganini qo‘l bilan aniqlaydi. Bunday ko‘riklar o‘zingiz sezmaydigan o‘zgarishlarni, masalan, qon bosimining keskin oshishini vaqtida aniqlab, hayotni saqlab qoladi.
Bola dumbasi bilan yotgan bo‘lsa. Shifokor siz bilan uchta yo‘lni muhokama qiladi: bolani tashqaridan burish, rejali kesarcha kesish yoki rejali tabiiy tug‘ruq. Tashqi burishda shifokor qorin ustidan qo‘llari bilan bosib, bolaning boshi pastga burilishiga yordam beradi. Bu muolaja har ikki ayoldan birida muvaffaqiyatli chiqadi va faqat shifoxonada bajariladi. Uyda qorinni bosib, bolani o‘zingiz burishga urinmang.
B guruhi streptokokki haqida so‘rang. Bu bakteriya ko‘p ayollarda hech qanday belgisiz yashaydi, ammo kamdan-kam hollarda tug‘ruq paytida chaqaloqda og‘ir kasallik keltirib chiqarishi mumkin. Tekshiruv tartibi mamlakatlarda turlicha: masalan, AQShda 36–38-haftalarda surtma olinadi, Buyuk Britaniyada esa barcha homilador ayollar tekshirilmaydi. Bakteriya topilgan bo‘lsa, tug‘ruq boshlanishi bilan tomir orqali antibiotik yuboriladi, shuning uchun bu haqda tug‘ruqxona xodimlariga albatta ayting.
Tug‘ruq usullari bilan tanishing. Bola tabiiy yo‘l bilan, kesarcha kesish orqali yoki maxsus asboblar (vakuum yoki qisqich) yordamida tug‘ilishi mumkin. Avval kesarcha kesish o‘tkazilgan bo‘lsa ham, tibbiy monelik bo‘lmasa, bu safar tabiiy tug‘ish imkoniyati yuqori bo‘ladi — buni shifokoringiz bilan muhokama qiling.

Ovqatlanish va harakat

Ovqatni xavfsiz tayyorlang. Meva va sabzavotlarni yaxshilab yuving, xom go‘sht uchun alohida pichoq va taxtakach ishlating, tayyor ovqatni esa ichigacha bug‘ chiqadigan darajada qizdiring.
Haftada ikki marta baliq. Ulardan biri yog‘li baliq, masalan, losos, sardina yoki skumbriya bo‘lsin, lekin yog‘li baliqni haftasiga 2 martadan oshirmang.
Faol bo‘ling. Yurish va yengil mashqlarni davom ettiring, ammo og‘riqni kuchaytiradigan harakatlardan saqlaning va imkon bo‘lganda dam oling.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Bu kunlarda turmush o‘rtog‘ingiz yoki oila a’zolaringiz sizni ko‘rikka olib borib kelishi mumkin. Tashqi burish yoki kesarcha kesish taklif qilinsa, savollarni birga yozib oling: ikki kishi bo‘lsangiz, shifokorning gaplari esdan chiqmaydi. Og‘ir yumushlar va xaridlarni yaqinlaringiz o‘z zimmasiga olsin, sumka eshik oldida tayyor tursin.

Bilasizmi?

Ko‘krakning kattaligi emizish qobiliyatiga ta’sir qilmaydi. Emizish esa onaning o‘zi uchun ham foydali: bunda ona kuniga taxminan 300 kaloriya sarflaydi.

Sizga dalda

Tug‘ruq haqidagi savollarni xotirjam va o‘zingizni aybdor his qilmasdan muhokama qilishingiz mumkin. Kesarcha kesish yoki boshqa tibbiy yordam tug‘ruq tajribangizning qadrini kamaytirmaydi. Savol berish va qarorlarda ishtirok etish — sizning haqqingiz: «Menga barcha yo‘llarni tushuntirib bering, keyin birga qaror qilaylik».

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

bola odatdagidan kam qimirlasa yoki harakatlari o‘zgarsa;
suv ketsa, ayniqsa suyuqlik yashil yoki jigarrang bo‘lsa — buni zudlik bilan tekshirtirish kerak;
qindan qon kelsa;
muntazam to‘lg‘oq, hayzdagidek og‘riq yoki noodatiy bel og‘rig‘i boshlansa;
kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘rish xiralashishi, qovurg‘a ostida og‘riq yoki to‘satdan shish paydo bo‘lsa;
bolani tashqaridan burgandan keyin qon kelsa, qorin og‘risa, to‘lg‘oq boshlansa yoki bolaning harakatlari o‘zgarsa.

Manbalar

Tug‘ruq haqidagi savollarni xotirjam va o‘zingizni aybdor his qilmasdan muhokama qilishingiz mumkin.

Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.