Homiladorlikning 37-haftasi
- Uzunligi: 48,6 sm
- Vazni: 3 kg
- Kattaligi: kichik tort
Bolangiz bu haftada
Homiladorligingiz to‘liq muddatiga yetdi: bolangiz endi istalgan kuni tug‘ilishi mumkin va bu muddatidan erta hisoblanmaydi.
- Tashqi dunyoga tayyor. Bola, katta ehtimol bilan, ona qornidan tashqarida yashash uchun yetarlicha rivojlangan va yetuk. Shunday bo‘lsa ham, tug‘ruq boshlanishini yana bir necha hafta kutishingiz ham mumkin.
- Yetilish davom etadi. 37–38-haftalar «erta muddat» deb ataladi: bu paytdagi yetuklik 39–40-haftalardagiga teng kelmaydi. Shuning uchun tug‘ruq vaqti kutishdan tezroq qutulish istagiga qarab emas, balki tibbiy ko‘rsatmalarga qarab tanlanadi.
- Yuz ifodalari. Bola qovog‘ini solish, jilmayish kabi ifodalarni sinab ko‘rmoqda. Bu shunchaki ixtiyorsiz harakatlar bo‘lib, bolaning xafa yoki xursand ekanini bildirmaydi.
- Holati. Taxminan 95% bolalar boshini pastga, yuzini ona orqasiga qaratib yotadi — bu tug‘ruq uchun eng qulay holat. Bolangiz hali dumbasi bilan yotgan bo‘lsa, xavotir olmang: ba’zi bolalar hatto tug‘ruq boshlanguncha ham burilib olishi mumkin.
O‘lchami
Bo‘yi boshidan tovonigacha taxminan 48,6 sm, vazni 3 kg atrofida — kichik bir tortdek keladi. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar: to‘liq muddatda tug‘ilgan chaqaloqlarning o‘lchami har xil bo‘lishi tabiiy.
Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda
Bolaning boshi chanoqqa tushganda qorningiz biroz pastlaganini sezishingiz mumkin. Qorin pastida bosim ortadi, uxlash qiyinlashadi, ammo jig‘ildon qaynashi va hazmsizlik biroz yengillashishi mumkin.
- Ajralma va soxta to‘lg‘oqlar. Qindan ajralma ko‘payadi, Brekston-Xiks qisqarishlari (soxta to‘lg‘oqlar) tez-tez takrorlanadi. Ular noqulaylik tug‘dirsa-da, kuchli og‘riqli bo‘lmasligi kerak.
- Haqiqiy to‘lg‘oq qanday bo‘ladi. Haqiqiy to‘lg‘oqlar muntazam keladi, borgan sari kuchayib, oralig‘i qisqaradi va dam olganda ham, yurganda ham to‘xtamaydi. Og‘riq ko‘pincha beldan boshlanib, qorin tomon tarqaladi. Soxta to‘lg‘oqlar esa tartibsiz bo‘ladi, kuchaymaydi va holatni o‘zgartirganda yoki dam olganda to‘xtashi mumkin.
- Uyni tartibga solish istagi. To‘satdan uyni yaltiratib tozalagingiz kelishi mumkin — bu «uya qurish» instinkti. Faqat o‘zingizni ortiqcha zo‘riqtirmang va imkon qadar ko‘proq dam oling.
Bu hafta nima qilish kerak
- Tug‘ruq belgilarini yodlang. To‘lg‘oq yoki qorinning tortishishi; shilliq tiqinning ajralishi — ichki kiyimda yopishqoq, pushti yoki sarg‘ish shilliq paydo bo‘ladi; bel og‘rig‘i; bola boshi to‘g‘ri ichakni bosishi sababli hojatga chiqish qistovi; suv ketishi.
- Qachon qo‘ng‘iroq qilishni biling. Tug‘ruq boshlandi deb o‘ylasangiz yoki to‘lg‘oqlar har 5 daqiqada yoxud undan tez-tez takrorlansa, tug‘ruqxonaga yo‘l oling. Shubhalanayotgan bo‘lsangiz ham, qo‘ng‘iroq qilavering. Tug‘ruqning boshida uyda qolish tavsiya qilinishi mumkin.
- Yo‘lni oldindan rejalashtiring. Tunda qayerga qo‘ng‘iroq qilishni va qaysi tug‘ruqxonaga borishingizni yozib qo‘ying, masofa va yo‘lga qancha vaqt ketishini hisobga oling.
- Og‘riqsizlantirishni muhokama qiling. Shifokordan har bir usulning afzalliklari va cheklovlarini tushuntirib berishini so‘rang. Tug‘ruq davomida fikringizni o‘zgartirishingiz mumkin.
- Kesarcha kesish belgilangan bo‘lsa. Operatsiya sanasi va tayyorgarlikni shifokor bilan aniqlashtiring: rejali operatsiya odatda 39-haftadan boshlab qilinadi, shuning uchun muddatni shaxsiy rejalaringizga qarab o‘zingiz tanlamang. Ba’zi tug‘ruqxonalarda infeksiya xavfini kamaytirish uchun operatsiyadan kamida bir hafta oldin qov sohasidagi tuklarni qirtishlamaslik so‘raladi.
Ovqatlanish va harakat
- Tug‘ruq boshida kuch to‘plang. Tug‘ruqning dastlabki bosqichi soatlab, ba’zan kunlab davom etishi mumkin. Shu paytda yengil tamaddi qilib, suyuqlik ichib turing — izotonik (sport) ichimliklar quvvatni saqlashga yordam berishi mumkin.
- Kunduzi harakat, kechasi uyqu. To‘lg‘oq kechasi boshlansa, qulay yotib, iloji bo‘lsa uxlang. Kunduzi boshlansa, tik turib, yengil harakat qiling — bu bolaning pastga tushishiga yordam beradi. Iliq vanna yoki dush ham og‘riqni yengillashtiradi.
- Oldinga engashib o‘tiring. Bola hali dumbasi bilan yotgan bo‘lsa, o‘tirganda sonlaringiz tizzadan balandroq bo‘ladigan qilib oldinga engashing. Bu usulning foydasi isbotlanmagan, lekin ko‘p ayollar foydasini ta’kidlaydi va uning zarari yo‘q.
Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin
Turmush o‘rtog‘ingiz tug‘ruq belgilarini, tug‘ruqxona manzilini va kerakli telefon raqamlarini siz bilan birga bilib olsin. To‘lg‘oq paytida belingizni uqalashi, nafas mashqlarini birga bajarishi og‘riqni yengillashtiradi. Shuningdek, u tug‘ruqdan keyingi tushkunlik belgilarini ham bilishi zarur: doimiy tushkun kayfiyat, hech narsadan quvonmaslik, kuchli charchoq, uyqu buzilishi. Bu holat har 10 nafar ayoldan biridan ko‘prog‘ida uchraydi, bu ayb emas va davolanadi — bunday belgilar sezilsa, shifokorga murojaat qilish lozim.
Bilasizmi?
Ko‘pchilik ayollar 38 va 41-haftalar oralig‘ida tug‘adi, kutilgan sana esa faqat taxminiy mo‘ljaldir.
Sizga dalda
Og‘riq va qo‘rquvni yengishda yordam olishingiz mumkin. Og‘riqsizlantirishni so‘rash sizni ojiz qilib qo‘ymaydi: tug‘ruqda chidamingizni isbotlashingiz yoki boshqalarning tasavvuriga mos kelishingiz shart emas. Agar qo‘rqsangiz, buni ochiq ayting: «Men xavotirdaman, menga nima bo‘layotganini tushuntirib bering».
Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:
- suv ketsa, ayniqsa suyuqlik yashil, jigarrang yoki badbo‘y bo‘lsa;
- qindan qon kelsa (shilliq tiqindagi ozgina pushti qondan ko‘proq);
- bola odatdagidan kam qimirlasa yoki harakatlari o‘zgarsa — tun bo‘lsa ham ertani kutmang;
- bitta to‘lg‘oq 2 daqiqadan uzoq davom etsa yoki 10 daqiqada 6 va undan ko‘p to‘lg‘oq bo‘lsa;
- to‘lg‘oqlar orasida ham bosilmaydigan doimiy kuchli og‘riq bo‘lsa;
- kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘rish buzilishi, qovurg‘alar ostida og‘riq yoki to‘satdan shish paydo bo‘lsa;
- suv ketgandan keyin harorat ko‘tarilsa;
- kuchli kuchanish qistovi paydo bo‘lib, bola hozir tug‘ilayotgandek tuyulsa — tez yordam chaqiring.
Manbalar
- NHS — Homiladorlikning 37-haftasi
- ACOG — Muddatiga yetgan homiladorlik chegaralari
- NHS — Tug‘ruq boshlanishi belgilari
- ACOG — Haqiqiy va soxta to‘lg‘oqni qanday ajratish mumkin
- NHS — Tug‘ruq bosqichlari
- NHS — Tug‘ruqda og‘riqni yengillashtirish
- NHS — Kesarcha kesish
- NHS — Rejali kesarcha kesishga tayyorgarlik
- NHS — Bolaning harakatlari va qachon yordam so‘rash kerakligi
- NHS — Preeklampsiya va uning belgilari
- NHS — Tug‘ruqdan keyingi tushkunlik
- JSST, PLOS Medicine 2017 — UZI bo‘yicha homila vazni (11-jadval)
Og‘riq va qo‘rquvni yengishda yordam olishingiz mumkin.
Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.
O’RVI va homiladorlik
Bugungi kunda kesarcha kesish
Sog’lom uyqu