Homiladorlikning 33-haftasi

Uzunligi: 43,7 sm
Vazni: 2,1 kg
Kattaligi: qovun

Bolangiz bu haftada

Tug‘ruqqa taxminan olti hafta qoldi, bolangiz esa tashqi dunyoga tayyorlanishda davom etmoqda.

Suyaklar. Suyaklari qotib, mustahkamlanmoqda. Faqat bosh suyaklari yumshoq va bir-biridan ajralgan holda qoladi: shu egiluvchanlik tufayli boshi tug‘ruq yo‘llaridan osonroq o‘tadi.
Miya. Bosh miya va asab tizimi asosan shakllanib bo‘ldi, endi ular o‘pka bilan birga yetilishda davom etadi.
Tirnoqlar. Qo‘l tirnoqlari barmoq uchlarigacha o‘sib yetdi.
Harakatlar. Bachadonda joy torayib bormoqda, lekin bolaning odatiy harakatlari so‘nggi haftalarda ham saqlanishi kerak. Uning qimirlashini tug‘ruqqacha, hatto tug‘ruq paytida ham sezib turasiz.

O‘lchami

Bo‘yi boshidan tovonigacha taxminan 43,7 sm, vazni 2,1 kg atrofida — bitta qovundek keladi. UZIda (ultratovush tekshiruvida) bolaning butun bo‘yi odatda o‘lchanmaydi: shifokor tananing alohida o‘lchamlarini va vaqt o‘tishi bilan qanday o‘sayotganini baholaydi. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar, bolangiz aynan shu o‘lchamlarga to‘g‘ri kelishi shart emas.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Endi qorningizda bir necha kilogramm qo‘shimcha yuk bor, shuning uchun tez charchashingiz tabiiy hol. Chanoq sohasida og‘irlik sezilishi mumkin — bu ko‘pincha bola boshini pastga qaratib, tug‘ilish uchun qulay holatga o‘tganini bildiradi. Bachadon esa tug‘ruqqa «mashq» qila boshlaydi.

Soxta to‘lg‘oqlar. Qorin 20–30 soniya tarang tortishib turadi, keyin yana bo‘shashadi. Bular Brekston-Xiks qisqarishlari (soxta to‘lg‘oqlar) deyiladi va og‘riqsiz bo‘lishi kerak. Ular og‘riqli bo‘lib qolsa yoki muntazam takrorlansa, tug‘ruqxonaga boring yoki 103 ni chaqiring.
Peshob qochishi. Yo‘talganda, kulganda yoki aksirganda ozgina peshob chiqib ketishi mumkin: tos tubi mushaklari tug‘ruqqa tayyorlanib, biroz bo‘shashadi. Bu haqda shifokorga uyalmasdan ayting. Kiyimim ho‘l bo‘lmasin deb suv ichishni kamaytirmang.
Peshobmi yoki qog‘onoq suvimi? Ularni faqat sezgi yoki hidiga qarab har doim ham ajratib bo‘lmaydi. Ichki kiyim tez-tez ho‘l bo‘lib qolsa yoki suyuqlik oqib tursa, toza prokladka qo‘ying (tampon emas) va darhol tug‘ruqxonaga boring. Shifokorlar sababini aniqlab berishadi va prokladkaga qarab suyuqlik rangini tekshirishadi.
Issiqlik va terlash. Gormonlar ta’sirida tez-tez issiqlab ketasiz va ko‘proq terlaysiz. Tabiiy matodan tikilgan keng kiyim kiying, xonani salqin tuting.

Bu hafta nima qilish kerak

Tug‘ruqxona sumkasini yig‘ing. Har 20 boladan faqat bittasi belgilangan kuni tug‘iladi, shuning uchun sumkani muddatdan kamida 3 hafta oldin tayyorlab qo‘ygan ma’qul. Unga hujjatlaringiz, keng kiyim va tungi ko‘ylak, emizishga qulay ko‘krakbog‘ va ko‘krak prokladkalari, tug‘ruqdan keyingi qalin prokladkalardan ikki qadoq, gigiyena buyumlari, yengil yeguliklar va doimiy dorilaringizni soling. Chaqaloqqa kiyimcha, qalpoqcha, yo‘rgak va tagliklar oling.
Muhim raqamlarni saqlang. Telefoningizga shifokoringiz hamda turmush o‘rtog‘ingizning telefon raqamlarini, tug‘ruqxona manzilini va sizni olib boradigan odam yoki taksi raqamini yozib qo‘ying. Mashinani o‘zingiz haydab borishingiz xavfli. Bularni qog‘ozga ham yozib, sumkaga soling — telefon o‘chib qolishi mumkin.
Tos tubi mashqlarini boshlang. Peshob chiqarayotganda uni to‘xtatmoqchi bo‘lgandek mushaklaringizni qising, bir necha soniya ushlab turing va bo‘shating. Muntazam mashq peshob qochishini kamaytiradi.
RSV-ga qarshi emlash haqida so‘rang. RSV (respirator-sinsitial virus) chaqaloqlarda bronxiolitga — nafas olish va emishni qiyinlashtiradigan og‘ir o‘pka infeksiyasiga sabab bo‘lishi mumkin. Ba’zi mamlakatlarda, masalan Buyuk Britaniyada, homiladorlarga 28-haftadan boshlab, kerak bo‘lsa tug‘ruqqacha emlash taklif qilinadi. Bu haqda shifokoringizdan so‘rang.
Kayfiyatingizni e’tiborsiz qoldirmang. Xavotir yoki tushkunlik bosayotgan bo‘lsa, ichingizda saqlamang: shifokoringizga va yaqinlaringizga ayting.

Ovqatlanish va harakat

Ozgina qo‘shimcha yetarli. Uchinchi trimestrda kuniga taxminan 200 kaloriya qo‘shimcha kerak bo‘lishi mumkin — bu margarin surtilgan ikki bo‘lak butun donli non chamasi, xolos.
Foydali tamaddilar. Ovqat oralig‘ida shirinlik, pechene yoki chips o‘rniga yangi meva, quritilgan o‘rik yoki anjir, qatiq, sabzavotli sho‘rva tanlang. Bunday yeguliklarni tug‘ruqxona sumkasiga ham solib qo‘ying.
Kuniga 10 daqiqadan boshlang. Haftasiga 150 daqiqa faollik tavsiya etiladi, lekin hozir kuniga 10 daqiqa ochiq havoda tez yurish ham foydali.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Turmush o‘rtog‘ingiz sumkani siz bilan birga yig‘ishi va kerakli raqamlarni o‘z telefoniga ham saqlab qo‘yishi mumkin. Tunda tug‘ruq boshlansa, sizni kim olib borishini hozirdan kelishib oling. Chaqaloqni uyga olib kelish uchun bolalar avtoo‘rindig‘i kerak bo‘ladi: yangisini olgan ma’qul, mashinaga o‘rnatish va yechishni esa oldindan mashq qilib qo‘ying.

Bilasizmi?

Bosh suyaklari tug‘ilgandan keyin ham uzoq vaqt yumshoq qoladi: ular bola taxminan 12–18 oylik bo‘lgandagina birikadi.

Sizga dalda

Bolaga mehr qo‘yish har bir belgidan zavqlanish degani emas. Homiladorlikning har kunini yoqtirmasangiz ham, mehribon ona bo‘lishingiz mumkin — hissiyot va noqulayliklaringiz o‘rinli hamda e’tiborga loyiq. Zarur bo‘lmagan ishlardan voz kechishga haqlisiz. Tashqi ko‘rinishingiz haqidagi yoqimsiz gaplarni ham bemalol to‘xtatishingiz mumkin: «Rahmat, o‘zimni yaxshi his qilyapman, keling, boshqa narsa haqida gaplashaylik».

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

bola odatdagidan kam qimirlasa, harakatlari o‘zgarsa yoki umuman sezilmay qolsa — ertangi kunni kutmang, tun bo‘lsa ham shu zahoti qo‘ng‘iroq qiling;
qindan suyuqlik oqsa yoki ichki kiyim doim ho‘l bo‘lib tursa, ayniqsa suyuqlik yashil, jigarrang yoki badbo‘y bo‘lsa;
qindan qon kelsa;
muntazam to‘lg‘oq, hayzdagidek og‘riq yoki odatdagidan boshqacha bel og‘rig‘i boshlansa (og‘riq kuchli bo‘lmasa ham);
kuchli bosh og‘rig‘i bo‘lsa, ko‘z oldingiz xiralashsa yoki uchqunlar chaqnasa;
qovurg‘alar ostida og‘riq bo‘lsa yoki yuz, qo‘l va oyoqlar to‘satdan shishib ketsa.

Manbalar

Homiladorlikning har kunini yoqtirmasangiz ham, mehribon ona bo‘lishingiz mumkin.

Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.