Homiladorlikning 28-haftasi

Uzunligi: 37,6 sm
Vazni: 1,2 kg
Kattaligi: ananas

Bolangiz bu haftada

Uchinchi — so‘nggi trimestrga xush kelibsiz! Bolangiz tug‘ilgandan keyingi hayotga astoydil tayyorlanmoqda.

O‘pka. O‘pka to‘liq shakllanib bo‘ldi, ammo hali mustaqil ishlashga tayyor emas. Unda tug‘ilgach nafas olish uchun zarur modda — surfaktant ishlab chiqarila boshlandi.
Ko‘z va quloq. Bola ko‘z qovoqlarini ochib-yuma oladi, qattiq tovushdan cho‘chib, qo‘l-oyoqlarini tortib olishi mumkin.
Teri. Teri ostida yog‘ to‘plangani sari bolaning terisi silliqlashmoqda.
Yurak. Yurak urishini shifokor tekshiradi. Uyda tinglash moslamasi (doppler) ishonchli emas: yurak urishi eshitilsa ham, bu bolaning ahvoli yaxshi degani emas.

O‘lchami

Bo‘yi boshidan tovonigacha taxminan 37,6 sm, vazni 1,2 kg atrofida — bitta ananasdek keladi. UZI (ultratovush tekshiruvi) paytida to‘liq bo‘y odatda o‘lchanmaydi: tananing alohida qismlari va o‘sish sur’ati baholanadi. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Kelgusi haftalarda charchoq va noqulaylik biroz kuchayishi mumkin. Og‘irlik ortgani sari bel zo‘riqadi, bo‘g‘im va boylamlar bo‘shashadi, qulay holat topish qiyinlashadi. Dam olish bu noqulayliklarning ko‘pini yengillashtiradi.

Shishlar. To‘piq, oyoq panjalari va yuz, ayniqsa issiqda, biroz shishishi mumkin. Ko‘pincha bu tanada suyuqlik ushlanib qolishidan bo‘ladi, ammo preeklampsiya (qon bosimi oshishi bilan kechadigan asorat) emasligiga ishonch hosil qilish uchun shifokorga ko‘rining. Uzoq tik turmang, oyoqni siqadigan poyabzal kiymang.
Burun qonashi. Gormonlar sababli ko‘p uchraydi. Yotmang: o‘tirib, oldinga egiling, burunning yumshoq qismini 10–15 daqiqa qisib turing va og‘iz orqali nafas oling.
Og‘iz suti. Ko‘krakdan antitanalarga boy ilk sut — og‘iz suti tomchilashi mumkin, tomchilamasa ham, bu me’yordagi holat. Emizishga tayyorlanish uchun ko‘krak uchlarini tekshirish yoki «mashq qildirish» kerak emas.
Boshqa belgilar. Jig‘ildon qaynashi, bel og‘rig‘i, milk qonashi, bosh aylanishi, qorin yonlarida sanchiq ham ko‘p uchraydi.

Bu hafta nima qilish kerak

28-hafta ko‘rigidan o‘ting. Odatda qon bosimi o‘lchanadi, peshob tekshiriladi, qorin o‘lchanadi, qon tahlilida temir miqdori va qon guruhi aniqlanadi. Shifokor bilan bolaning harakatlari va umumiy holatingiz haqida ham suhbatlashing. Natijalarni va keyingi ko‘rik sanasini aniqlab oling: ko‘riklar qanchalik tez-tez bo‘lishi holatingizga bog‘liq.
Rezus omilingizni unutmang. Rezus manfiy bo‘lsangiz, antitanalar tahlili natijasini va anti-D immunoglobulin bilan profilaktika rejasini aniqlang. Bu ukol organizmingizda bolaning qon hujayralariga qarshi antitanalar hosil bo‘lishining oldini oladi. Bunda yondashuv hamma uchun bir xil bo‘lmaydi.
Yonboshlab uxlang. 28-haftadan boshlab chap yoki o‘ng yonboshda uyquga ketish eng xavfsiz. Tadqiqotlarga ko‘ra, shu muddatdan keyin chalqancha uyquga ketish bola uchun xavfliroq — bu qon va kislorod oqimi bilan bog‘liq deb hisoblanadi. Chalqancha uyg‘onsangiz, o‘zingizni koyimasdan, yonboshingizga o‘giriling. Qorin ostiga va tizzalar orasiga yostiq qo‘ying.
Bolaning odatini o‘rganing. Harakatlar uchun har kungi qat’iy me’yor yo‘q — bolangiz odatda qachon faol, qachon tinch bo‘lishini kuzatib borish muhim.
Emlash haqida so‘rang. RSV virusi chaqaloqlarda o‘pkaning og‘ir infeksiyasi — bronxiolitga sabab bo‘lishi mumkin. Ba’zi mamlakatlarda homiladorlarga 28-haftadan RSVga qarshi emlash taklif etiladi: onaning himoyasi yo‘ldosh orqali o‘tib, chaqaloqni ilk 6 oyida asraydi. Bu haqda shifokoringizdan so‘rang.
Infeksiyadan saqlaning. Qo‘lingizni sovun bilan kamida 20 soniya yuving, ayniqsa kichik bolalarning tagini almashtirgandan keyin. Mushuk tuvagini tozalashni boshqa oila a’zolariga topshiring.

Ovqatlanish va harakat

Bir oz qo‘shimcha energiya. Uchinchi trimestrda kuniga taxminan 200 kaloriya qo‘shimcha kerak bo‘lishi mumkin — bu yupqa margarin surtilgan ikki tilim butun donli non qadar, xolos.
Oyoq mashqi. Oyoq panjasini 30 marta yuqoriga-pastga bukib-yozing, so‘ng 8 martadan har ikki tomonga aylantiring: shish kamayadi, boldir kamroq tortishadi.
Har kuni yuring. Kuniga 10 daqiqa tez yurishdan boshlab, asta-sekin haftasiga 150 daqiqaga yetkazing. O‘z holatingizga quloq soling.
Oyoqni ko‘tarib dam oling. Kunduzi oyoqlaringizni balandroq qo‘yib o‘tiring.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Chaqaloq uxlaydigan joyni kuchingiz kamaymasidan, hozirdan tayyorlash ma’qul — bu ishni turmush o‘rtog‘ingiz o‘z zimmasiga olsin. Og‘ir uy ishlarini ham bo‘lishib oling. U qulog‘ini qorningizga tutib, bolaning yurak urishini eshitishga urinib ko‘rishi mumkin: to‘g‘ri joyni topish qiyin, ammo bu ikkingiz uchun quvonchli lahza.

Bilasizmi?

Bolangizning yuragi daqiqasiga 140 martaga yaqin, sizniki esa 80–85 marta uradi. Jajji yurak bir urishda kamroq qon haydaydi va buni urish tezligi bilan qoplaydi — bu bolani isitib turishga ham yordam beradi.

Sizga dalda

Maxsus kreslo yoki bir talay yostiq sotib olish shart emas — uydagi bor narsalardan foydalaning. O‘z vaqtida dam olish kuningizni ancha yengillashtiradi. Bemalol ayting: «Men biroz dam olay, uy ishlariga qarashib yuborasizmi?»

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

bola odatdagidan kam qimirlasa yoki harakatlari o‘zgarsa — ertangi kunni kutmang, tunda bo‘lsa ham shu zahoti tug‘ruqxonaga boring yoki 103 ni chaqiring;
qindan qon kelsa;
qindan suyuqlik oqib ketsa yoki sizib tursa;
qorin muntazam tortishib qotsa yoki hayzdagidek og‘riq paydo bo‘lsa;
kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘rish xiralashishi, ko‘z oldida uchqunlar yoki qovurg‘alar ostida og‘riq bo‘lsa;
yuz, qo‘l yoki oyoqlar to‘satdan shishib ketsa;
burun qonashi 10–15 daqiqada to‘xtamasa;
suvchechak bilan og‘rimagan bo‘lsangiz-u, bemor bilan muloqotda bo‘lsangiz.

Manbalar

Hozir dam olish bugungi kuningizni qulayroq o‘tkazishga yordam beradi.

Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.