Homiladorlikning 29-haftasi

Uzunligi: 38,6 sm
Vazni: 1,4 kg
Kattaligi: muskat qovoq

Bolangiz bu haftada

Bolangiz endi to‘liq shakllangan — oldinda a’zolarining yetilishi va vazn to‘plash davri turibdi.

Vazn. Bola og‘irlashib, teri ostida yog‘ to‘plamoqda, a’zolari yetilishda davom etmoqda.
Teri. Tanasini qoplagan mayin tukchalar asta-sekin to‘kila boshlaydi.
Harakatlar. Bola kerishadi, tepadi, qo‘lchalari bilan nimanidir ushlab olmoqchi bo‘lgandek harakat qiladi. Ko‘zlari yorug‘lik o‘zgarishini sezadi.
O‘z kun tartibi. Bolaning o‘z uyqu va bedorlik tartibi bor: ko‘pincha aynan siz uxlamoqchi bo‘lganingizda faollashadi. O‘sgani sari harakatlar boshqacharoq sezilishi mumkin, ammo ular kamayib qolsa, buni «joy torayib qolgani» bilan izohlamang.

O‘lchami

Bo‘yi boshidan tovonigacha taxminan 38,6 sm, vazni 1,4 kg atrofida — muskat qovog‘i kattaligida. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar: UZI (ultratovush tekshiruvi) paytida bolaning to‘liq bo‘yi emas, alohida o‘lchamlari va vaqt o‘tishi bilan qanday o‘sayotgani baholanadi.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Og‘irlik markazi o‘zgargani sababli o‘zingizni biroz beso‘naqay his qilishingiz, muvozanat saqlashingiz qiyinlashishi mumkin — kattalashgan qoringa ko‘nikish uchun vaqt kerak. Bola o‘pkani qisayotgani sababli nafas qisishi, qovuqni bosayotgani uchun esa tunda tez-tez hojatga turish holatlari ko‘p uchraydi.

Bel og‘rig‘i. Boylamlar bo‘shashib, bel va tos bo‘g‘imlariga zo‘riqish tushadi. Yerdan narsa olayotganda tizzalarni bukib, belni tik tuting, og‘ir narsa ko‘tarmang. Yonga qayrilish kerak bo‘lsa, belni burmang — butun gavdangiz bilan buriling. Xarid qilganda yukni ikkala qo‘lga teng taqsimlang. O‘tirganda belingizga tayanch qo‘ying; iliq vanna yoki uqalash ham ancha yengillik beradi.
Tos sohasidagi og‘riq. Qov suyagi ustida, belning bir yoki ikki tomonida, oraliqda (qin bilan orqa chiqaruv teshigi oralig‘ida) yoki sonlarda og‘riq bo‘lishi mumkin. U yurganda, zinadan chiqib-tushganda, bir oyoqda turganda va to‘shakda bir yondan ikkinchi yonga o‘girilganda kuchayadi. Bolaga zarari yo‘q, lekin harakatni qiyinlashtiradi. Kiyinayotganda o‘tiring, tizzalar orasiga yostiq qo‘yib uxlang, mashinaga o‘tirayotganda va undan tushayotganda tizzalarni jips tuting. Karavotdan turganda avval yonboshga o‘giriling, so‘ng qo‘llaringizga tayaning.

Bu hafta nima qilish kerak

Yiqilsangiz, shifokorga ayting. Vahima qilmang — bolangiz qorinda yaxshi himoyalangan. Ammo yiqilgandan yoki qorningizga zarba tekkandan keyin, o‘zingizni yaxshi his qilsangiz ham, tekshiruvdan o‘ting. Rezus-omilingiz manfiy bo‘lsa, bu ayniqsa muhim: 72 soat ichida anti-D ukolini olishingiz zarur bo‘lishi mumkin.
Og‘riqni e’tiborsiz qoldirmang. Bel yoki tos og‘rig‘i kundalik ishlaringizga xalaqit bersa, shifokorga ayting. U sizni homiladorlar bilan ishlaydigan fizioterapevtga yo‘naltirishi mumkin: maxsus mashqlar, kerak bo‘lsa, homiladorlar bandaji og‘riqni yengillashtiradi.
Tug‘ruq rejasini tuza boshlang. Og‘riqni qanday yengillashtirishni xohlaysiz, yoningizda kim bo‘ladi va u qanday yordam beradi — shularni o‘ylab ko‘ring. Tos og‘rig‘i bo‘lsa, buni ham, o‘zingizga qulay holatlarni ham rejaga kiriting. Reja so‘nggi daqiqalarda ham o‘zgarishi mumkinligini yodda tuting.
Ishda o‘zingizni asrang. Og‘ir narsa ko‘tarmang, qo‘shimcha tanaffus va o‘tirib ishlash uchun sharoit so‘rang.

Ovqatlanish va harakat

Barqaror poyabzal. Tagi tekis, oyoqda mahkam turadigan poyabzal og‘irlikni teng taqsimlaydi. Og‘riqni kuchaytiradigan harakatlarni kamaytiring.
Bel uchun mashq. To‘rt oyoqlab turing: tizzalar tos ostida, kaftlar yelka to‘g‘risida, bel tekis. Qorin mushaklarini tortib, belingizni yuqoriga, shiftga qarab eging, bosh va dumg‘aza bemalol pastga tushsin. Shu holatda bir necha soniya turib, belni asta tekis holatga qaytaring. Shoshmasdan 10 marta takrorlang.
Yengil faollik. Homiladorlar uchun yoga yoki suvdagi mashg‘ulotlar belni tutib turadigan mushaklarni mustahkamlaydi.
Kalsiy. Sut, qatiq, pishloq kalsiy va boshqa muhim moddalarga boy. Imkon bo‘lsa, yog‘liligi pastrog‘ini tanlang.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Katta farzandingiz erkalanmoqchi bo‘lsa, uni yoningizga o‘tqazib quchoqlang, qorningizga sakrashiga yo‘l qo‘ymang. Og‘ir xaridlar, yerdan narsa ko‘tarish, zinadan yuk tashish — turmush o‘rtog‘ingiz yoki boshqa yaqinlaringizning vazifasi bo‘lsin. Tug‘ruq rejasini birga tuzing: turmush o‘rtog‘ingiz tug‘ruqda yoningizda bo‘lishni xohlaydimi, u nimalarni bilishi kerak — hozirdan kelishib oling.

Bilasizmi?

Qorinning shakli yoki bolaning yurak urishiga qarab uning o‘g‘il yoki qizligini bilib bo‘lmaydi. Qorin qanday ko‘rinishi bo‘yingiz, mushaklaringiz, nechanchi farzandingiz ekani va qancha ovqatlanishingizga bog‘liq. Qorin ustida uzuk aylantirish ham ilmiy asosga ega emas.

Sizga dalda

«Hozirdan to‘yib uxlab ol» degan maslahatlar g‘ashingizga tegayotgan bo‘lsa, bundan xijolat bo‘lmang — hozir yaxshi uxlash oson emas. Harakat sur’atini sekinlashtirish mustaqilligingizni yo‘qotganingizni anglatmaydi: og‘ir ishlarni boshqalarga topshirib, kuchingizni yoqimli suhbatlarga asrang. Tanangizga qulay tayanch, sizga esa mehrli munosabat kerak.

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

yiqilsangiz yoki qorningizga zarba tegsa — o‘zingizni yaxshi his qilsangiz ham;
bola odatdagidan kam qimirlasa, harakatlari o‘zgarsa yoki to‘xtasa — ertangi kunni kutmang, tunda bo‘lsa ham shu zahoti tug‘ruqxonaga boring yoki 103 ni chaqiring;
qindan qon kelsa yoki suyuqlik oqib, sizib tursa;
qorin qattiq og‘risa, muntazam tortishib qotsa yoki sizga xos bo‘lmagan bel og‘rig‘i boshlansa;
bel og‘rig‘i bilan birga isitma chiqsa, peshob qilganda og‘risa yoki qovurg‘alar ostida og‘riq bo‘lsa;
bel og‘rig‘i bilan oyoqlarda, dumbada yoki jinsiy a’zolar sohasida sezgi yo‘qolsa — tez yordam chaqiring;
kuchli bosh og‘rig‘i bo‘lsa, ko‘rish xiralashsa, yuz, qo‘l yoki oyoqlar to‘satdan shishib ketsa.

Manbalar

Tanangizga qulay tayanch, sizga esa mehrli munosabat kerak.

Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.