Homiladorlikning 25-haftasi
- Uzunligi: 34,6 sm
- Vazni: 780 g
- Kattaligi: brokkoli
Bolangiz bu haftada
Bolangiz hozir juda faol: u tepadi, ag‘dariladi va hatto tovushlarga javob beradi.
- Tovushga javob. Qattiq ovozdan bola cho‘chib, tepib qo‘yishi mumkin. Bu sizga og‘riq bermaydi, faqat kutilmaganda sezilishi mumkin.
- Hiqichoq. Ba’zan qorningizda bir maromdagi mayda turtkilarni sezasiz — bu bolaning hiqichog‘i.
- Qog‘onoq suvi. Bolani o‘rab turgan suv uni zarbalardan asraydi va atrofidagi haroratni bir maromda iliq saqlaydi.
- Holati o‘zgarib turadi. Bola hali ko‘p marta ag‘darilib, holatini o‘zgartiradi. Ko‘pchilik bolalar tug‘ruq boshlanguncha boshini pastga qaratib oladi, shuning uchun hozirgi holat tug‘ruq qanday o‘tishini oldindan belgilamaydi.
O‘lchami
Bo‘yi boshidan tovonigacha taxminan 34,6 sm, vazni 780 g atrofida — bir bosh brokkolidek keladi. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar: har bir bola o‘z sur’atida o‘sadi va aynan shu ko‘rsatkichlarga mos kelishi shart emas.
Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda
Yuzingiz, qo‘l va oyoqlaringiz biroz shishishi mumkin. Bunga ko‘pincha tanada suyuqlik ushlanib qolishi sabab bo‘ladi va u zararsiz, ammo baribir shifokoringizga ayting: shish ba’zan preeklampsiya (qon bosimi oshishi bilan kechadigan xavfli asorat) belgisi bo‘lishi mumkin. Bola o‘sib, oshqozonni siqib qo‘yayotgani sababli ovqatdan keyin tez to‘yib qolasiz.
- Shish. U kun oxirida, ayniqsa issiqda yoki ko‘p tik turganda kuchayadi. Uzoq tik turmang, oyoqni siqmaydigan qulay poyabzal kiying, imkon qadar oyoqlaringizni baland qo‘yib dam oling.
- Kekirish va jig‘ildon qaynashi. Ovqat yoki ichimlikdan keyin tez-tez kekirish, ko‘krakda achishish, qorin dam bo‘lishi va ko‘ngil aynishi bu davrda juda ko‘p uchraydi.
- Milk qonashi. Milk qonasa ham, tish yuvishni to‘xtatmang. Tishlaringizni kuniga ikki marta ftorli pasta bilan ehtiyotkorlik bilan yuving, kuniga bir marta tish ipidan foydalaning, milkni qattiq ishqalamang. Stomatologga yoziling: homiladorlikning istalgan davrida tish davolatish mumkin.
Bu hafta nima qilish kerak
- Shishni shifokorga ko‘rsating. Qon bosimingiz va peshob tahlilingizni tekshirtiring. Preeklampsiya ko‘pincha 20-haftadan keyin boshlanadi va boshida buni o‘zingiz sezmasligingiz mumkin, shuning uchun bu tekshiruvlar har bir ko‘rikda o‘tkaziladi.
- Xavfsizlik kamarini to‘g‘ri taqing. Kamarning qiya qismi ko‘kraklaringiz orasidan, pastki qismi esa qorin ostidan, tos suyaklari ustidan o‘tsin — hech qachon qorin ustidan emas. Yo‘l-transport hodisalari — homilador ayollar jarohat olishining eng asosiy sabablaridan biri. Uzoq yo‘lda tez-tez to‘xtab, mashinadan tushib, oyoqlaringizni yozib oling.
- Uyni tutundan xoli qiling. Boshqalar chekkan tutun ham bolaning vaznini kamaytiradi va chaqaloqning uyquda to‘satdan nobud bo‘lish xavfini oshiradi. Turmush o‘rtog‘ingiz, qarindoshlar va mehmonlardan uyda ham, mashinada ham chekmaslikni so‘rang. Bu chilimga ham tegishli: tamakining barcha turlari zararli, boshqalar chekkan tutunning esa zararsiz miqdori bo‘lmaydi.
- Chaqaloq uchun eng zarurini o‘ylang. Ko‘p va qimmat narsa sotib olish shart emas. Kim yordam berishini, kiyim va parvarish uchun nimalar kerakligini ro‘yxatga oling. Avvalo xavfsiz uyqu joyini tayyorlang: dastlabki 6 oyda chaqaloq uchun eng xavfsizi — siz bilan bir xonada, o‘z karavotchasida, chalqancha yotib uxlash. Matras qattiq va tekis bo‘lsin, yonida yostiq, o‘yinchoq yoki qalin ko‘rpa bo‘lmasin.
Ovqatlanish va harakat
- Kamroq, lekin tez-tez. Oz-ozdan ovqatlansangiz, oshqozon to‘lib ketmaydi va jig‘ildon kamroq qaynaydi. Ovqat paytida qaddingizni tik tuting.
- Yengil taom tanlang. Yog‘li, achchiq va og‘ir taomlarni, choy, qahva va energetik ichimliklarni kamaytiring.
- Shirinlikni kamaytiring. Shirin taom va ichimliklarni cheklash tish va milklarni asraydi.
- Kunduzi yurib turing. Muntazam sayr va oyoq panjasini aylantirish mashqlari qon aylanishini yaxshilab, oyoqlardagi shishni kamaytiradi.
Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin
Uyda va mashinada hech kim chekmasligi kerak — sigaret ham, chilim ham. Mehmonlarga buni xushmuomalalik bilan aytishni turmush o‘rtog‘ingiz o‘z zimmasiga olishi mumkin. Farzandingizni yolg‘iz kutayotgan bo‘lsangiz, his-tuyg‘ularingizni ishongan odamingizga ayting va yordam so‘rashdan tortinmang: shifokoringiz yaqin atrofdagi yordam guruhlari haqida ma’lumot berishi mumkin.
Bilasizmi?
Bolangiz qog‘onoq suviga peshob chiqaradi: hozir bu suvning katta qismi aynan bolaning peshobidan iborat.
Sizga dalda
Yaxshi g‘amxo‘rlik xaridlar soni bilan o‘lchanmaydi. Eng zarur narsalarning qisqa ro‘yxatini tuzib, shu bilan cheklanishingiz mumkin. Mehr qimmat aravacha yoki mukammal bezatilgan xonani talab qilmaydi.
Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:
- yuz, qo‘l yoki oyoqlar to‘satdan va tez shishib ketsa;
- kuchli bosh og‘rig‘i oddiy og‘riq qoldiruvchidan keyin ham o‘tmasa, ko‘rishingiz xiralashsa yoki ko‘z oldingizda uchqunlar chaqnasa;
- qovurg‘alar ostida og‘riq bo‘lsa, jig‘ildon qaynashi dori ichsangiz ham bosilmasa yoki qussangiz;
- qindan qon kelsa yoki suyuqlik oqib, sizib chiqsa;
- bir soatda 4–5 tadan ortiq qisqarish bo‘lsa yoki qorin tinch holatda ham qattiq og‘risa;
- yiqilish, avtohalokat yoki zarba tufayli qorningiz lat yesa;
- bolaning harakatlari kamaysa, haddan tashqari keskinlashsa yoki odatdagidan o‘zgarsa.
Manbalar
- NHS — Homiladorlikning 25-haftasi
- NHS — Preeklampsiya belgilari
- NHS — Homiladorlikda shish
- NHS — Homiladorlikda safar va xavfsizlik kamari
- NHS — Chekishni tashlash va boshqalarning tutunidan saqlanish
- JSST — Tamaki, jumladan chilim zarari
- ACOG — Homiladorlikda tish va milk parvarishi
- NHS — Chaqaloqning xavfsiz uyqusi
- NHS — Bolaning bachadondagi holati
- O‘zbekiston Sog‘liqni saqlash vazirligi — Antenatal parvarish milliy klinik protokoli (2024)
- NHS — Bolaning harakatlari
- JSST, PLOS Medicine 2017 — UZI bo‘yicha homila vazni (11-jadval)
Yaxshi g‘amxo‘rlik xaridlar soni bilan o‘lchanmaydi.
Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.
Temir va kamqonlik: qachon faqat foydali ovqatning o‘zi yetmaydiHomiladorlikning istalgan davrida
Homiladorlik diabeti: nega o‘zingizni ayblamasligingiz kerakTekshiruvni oldindan muhokama qiling; ayniqsa ikkinchi va uchinchi trimestrlarda muhim
Tug‘ruqdan juda qo‘rqsangiz: oldindan yordam olish mumkinHomiladorlikning istalgan davrida