Homiladorlikning 17-haftasi

Uzunligi: 12 sm
Vazni: 180 g
Kattaligi: mango

Bolangiz bu haftada

Bolangiz hali ko‘zini ochmagan, ammo tashqi dunyoga allaqachon javob bera boshladi.

Ko‘zlar. Qovoqlari hozircha yumuq, lekin bola ko‘zlarini harakatlantira oladi.
Eshitish. Baland ovoz eshitilsa, javoban qimirlab qo‘yishi mumkin.
Og‘iz. U og‘zini ochib-yopishni o‘rgandi.
Barmoq izlari. Tirnoqlari o‘sa boshladi, barmoqlarida esa faqat unga xos naqsh shakllanmoqda. Hatto bir-biriga juda o‘xshash egizaklarning ham barmoq izlari bir xil bo‘lmaydi.

O‘lchami

Boshidan dumg‘azasigacha taxminan 12 sm, vazni 180 g atrofida — bitta mango kattaligida. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar, bolangiz ularga aynan mos kelishi shart emas. Uning qanday o‘sayotganini uyda o‘lchab bo‘lmaydi: buni shifokor ko‘rigi va UZI (ultratovush tekshiruvi) ko‘rsatadi.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Bachadon tos bo‘shlig‘idan chiqib, yuqoriga va oldinga o‘smoqda. Shu sababli bel chizig‘i bilinmay qoladi, homiladorligingiz esa endi hammaga ko‘rinib turadi. Bola bilan birga yo‘ldosh ham kattalashmoqda: u bolani oziqlantiradi va chiqindi moddalarni chiqarib yuboradi.

Bel og‘rig‘i. Qorin o‘sgani sari og‘irlik markazi siljiydi, gormonlar esa bo‘g‘imlarni ushlab turuvchi boylamlarni yumshatadi. Natijada bel va tosga yuk tushadi, og‘riq ko‘pincha kechga yaqin kuchayadi. Bir holatda uzoq qolib ketmang: o‘tirish, sekin yurish va dam olishni almashtirib turing. Iliq suvda cho‘milish va yengil uqalash ham yengillik beradi. Og‘riqqa chidab yurish shart emas: kuchli bo‘lsa, shifokorga ayting — u davolash jismoniy tarbiyasi mutaxassisiga yo‘llanma berishi mumkin.
Cho‘zilish izlari (striyalar). Qorin, ko‘krak yoki sonlarda pushti, qizg‘ish, binafsha yoki jigarrang chiziqlar paydo bo‘lishi mumkin. Ular har 10 ayoldan 8 tasida uchraydi, ko‘pincha ulardan oldin teri qichishadi. Striyalar zararsiz, tug‘ruqdan keyin asta oqarib, kam bilinadigan bo‘lib qoladi, ammo butunlay yo‘qolmasligi mumkin. Ularning oldini oladigan yoki ketkazadigan krem va moylarning foydasi isbotlanmagan; namlantiruvchi krem esa terini shunchaki yumshatadi, xolos.
Issiqlik sezish. Homiladorlikda o‘zingizni odatdagidan issiqroq his qilishingiz mumkin. Ammo titrash, terlash va holsizlik bilan kechadigan isitma homiladorlikning oddiy belgisi emas — bunday paytda haroratingizni o‘lchang.
Boshqa belgilar. Milk yoki burun qonashi, bosh og‘rig‘i, qorin dam bo‘lishi, yuzda qo‘ng‘ir dog‘lar, terining yog‘lanib, husnbuzar toshishi, sochning qalinlashib yaltirashi — bular ham shu davrga xos.

Har besh ayoldan biri homiladorlik davrida asabiylik yoki xavotirni boshdan kechiradi: gormonlar tufayli arzimas muammo ham og‘ir tuyulishi mumkin. Ko‘nglingiz g‘ash bo‘lsa, buni ichingizda saqlamang — shifokoringizga ochiq ayting. Ruhiy holatingiz ham jismoniy sog‘lig‘ingiz kabi e’tiborga loyiq.

Bu hafta nima qilish kerak

To‘g‘ri egiling. Yerdan biror narsa olayotganda tizzalaringizni buking, belingizni tik tuting. Og‘ir narsa ko‘tarmang, burilayotganda gavdani buramang — oyoqlaringiz bilan qadam tashlab buriling. Bozordan qaytayotganda yukni ikki sumkaga teng bo‘ling.
Katta farzandingizni o‘tirib quchoqlang. U sizdan ko‘tarishni so‘rasa, o‘tirib, tizzangizga oling va bag‘ringizga bosing — belingiz uchun ham, bolaning ko‘ngli uchun ham shunisi ma’qul.
Qayerda tug‘ishni o‘ylab ko‘ring. Hududingizdagi tug‘ruq komplekslari va perinatal markazlar haqida shifokoringizdan so‘rang. Bu muhim qaror, ammo keyinroq fikringizni o‘zgartirishingiz ham mumkin.
Uyda termometr tursin. O‘zingizni betob yoki qizib ketgandek his qilsangiz, tana haroratingizni o‘lchang. Shisha termometr sinib ketsa xavfli, raqamli termometr esa qulayroq va xavfsizroq.

Ovqatlanish va harakat

Bel uchun mashq. To‘rt oyoqlab turing: tizzalar son ostida, kaftlar yelka ostida, bel tekis. Qorin mushaklarini ichga tortib, belingizni asta shiftga qarab ko‘taring, bosh va dumg‘azani pastga erkin tushiring. Bir necha soniyadan so‘ng belni yana tekis holatga qaytaring. Mashqni sekin, 10 marta takrorlang va faqat og‘riqsiz darajada bajaring.
Yurish va suzish. Kuniga 10 daqiqalik tez yurishdan boshlasangiz ham bo‘ladi. Suv gavda og‘irligini ko‘tarib turadi, shuning uchun suzish bel uchun ayniqsa foydali.
Past poshnali poyabzal. Baland poshna gavdani oldinga engashtirib, belni zo‘riqtiradi. Oyoqni yaxshi ushlaydigan, tagi yumshoq poyabzal kiying.
Vazn haqida xotirjam bo‘ling. Ko‘pchilik ayollar homiladorlik davomida 10–12,5 kg qo‘shadi, lekin bu ko‘rsatkich har kimda turlicha. Vazn o‘rtachadan tez ortsa, striyalar ko‘proq paydo bo‘ladi. Shunda ham ozish uchun kam ovqatlanmang — xilma-xil va sog‘lom ovqatlaning.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Og‘ir sumka, suv to‘la chelak yoki katta farzandni ko‘tarish kabi ishlarni turmush o‘rtog‘ingiz va oila a’zolaringiz o‘z zimmasiga olsin. Yordam taklif qilishsa, nima kerakligini aniq ayting: tayyor ovqat, birga sayr qilish yoki bir soatlik tinchlik. Kechqurun belingizni yengil uqalab berishlari ham charchoqni yozadi.

Bilasizmi?

Homiladorlik oxiriga kelib yo‘ldosh taxminan 500 g ga yetadi — bu bir qadoq makaron og‘irligiga teng.

Sizga dalda

Yordam so‘rash — kuchingizni asrash usulidir. Yordamni esa o‘zingizni qarzdor sezmasdan, bemalol qabul qiling. Bemalol ayting: «Bugun menga eng katta yordam — bir soat tinch dam olishim».

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

harorat 38 °C yoki undan yuqori bo‘lsa;
ko‘rish birdan buzilsa yoki ko‘z oldingizda uchqunlar chaqnasa;
kuchli bosh og‘rig‘i qolmasa;
bir oyog‘ingiz og‘rib, shishib ketsa yoki terisi qizarsa;
bel og‘rig‘i bilan birga isitma, qindan qon kelishi yoki peshob qilganda achishish bo‘lsa;
biqiningizda, qovurg‘alar ostida og‘riq bo‘lsa;
qorinning pastki qismi muntazam tortishib og‘risa;
oyoqlarda yoki jinsiy a’zolar atrofida sezgi yo‘qolsa.

Manbalar

Yordam so‘rash — o‘zingiz uchun kuchni asrash usuli.

Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.