Homiladorlikning 39-haftasi

Uzunligi: 50,7 sm
Vazni: 3,4 kg
Kattaligi: havo shari

Bolangiz bu haftada

Ko‘pchilik ayollarda tug‘ruq taxminiy sanadan bir hafta oldin yoki keyin boshlanadi — demak, uchrashuv juda yaqin.

Teri. Bir necha hafta oldin deyarli shaffof bo‘lgan terisi qalinlashmoqda: yangi qatlam ichki a’zolarni himoya qiladi va tana haroratini ushlab turishga yordam beradi.
Himoya qatlami. Terini oq, mumsimon qatlam qoplagan. U terini asraydi va tug‘ruq yo‘llaridan o‘tishni yengillashtiradi. Tug‘ilganda bu qatlam saqlanib qolishi ham, deyarli yo‘qolishi ham mumkin.
Rivojlanish davom etadi. Miya, o‘pka va asab tizimi hali yetilmoqda — rivojlanish aniq bir haftada tugab qolmaydi. Muddatida tug‘ilgan chaqaloqqa ham ba’zan nafasini yo‘lga qo‘yishda yordam kerak bo‘ladi.
Harakatlar. Bola tug‘ruq boshlanguncha odatdagi maromida harakat qilishda davom etadi.

O‘lchami

Bo‘yi boshidan tovonigacha taxminan 50,7 sm, vazni 3,4 kg atrofida — havo shari kattaligida. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar, bolangiz ulardan kattaroq yoki kichikroq bo‘lishi mumkin. Taxminiy tug‘ruq sanasi ham xuddi shunday: u faqat mo‘ljal xolos, aniq kunni va’da qilmaydi.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Bola tos bo‘shlig‘iga tushib, umurtqangizga bosishi mumkin, qorin pastida bosim kuchayadi. Ba’zan to‘satdan kuch-g‘ayrat to‘lib-toshib, chaqaloq kiyimlarini taxlash, yillab ochilmagan tortmalarni tartibga solish istagi tug‘iladi. Buni «uya qurish instinkti» deyishadi.

Ajralma ko‘payishi. Bu tabiiy hol: ajralma suyuq, oq yoki shaffof hamda hidsiz bo‘lishi kerak. Hidi yoqimsiz, rangi yashil yoki sariq bo‘lsa, qichishish yoki peshob qilganda og‘riq bo‘lsa, shifokorga ayting — bu infeksiya belgisi bo‘lishi mumkin.
Shilliq tiqin. Sarg‘ish yoki qon aralash yopishqoq shilliq bo‘lagi ajralishi tug‘ruq yaqinlashayotganini bildiradi. Lekin sumkani olib, yo‘lga shoshilmang: yana bir necha kun kutishingiz mumkin.
Bel og‘rig‘i. Past poshnali poyabzal kiying, o‘tirganda belingizga tayanch qo‘ying, iliq vanna yoki uqalash ham yengillik beradi. Bel og‘rig‘i tug‘ruq boshlanayotganidan ham darak berishi mumkin: u kuchli bo‘lsa yoki isitma, qon ketishi bilan kechsa, shifokorga murojaat qiling.
Soxta to‘lg‘oqlar. Ular ko‘payishi mumkin. Og‘riqli bo‘lib, muntazam takrorlana boshlasa — bu haqiqiy to‘lg‘oq bo‘lishi mumkin.

Bu hafta nima qilish kerak

Qachon qo‘ng‘iroq qilishni kelishib oling. Odatda to‘lg‘oqlar kamida 60 soniya davom etib, har 5 daqiqada takrorlansa, tug‘ruqxonaga yo‘l olish vaqti keladi. Lekin yo‘lga chiqish vaqti hamma uchun bir xil emas: oldin tuqqan bo‘lsangiz, tug‘ruq tezroq kechishi mumkin, uyingiz uzoq bo‘lsa — ertaroq chiqish kerak. Buni shifokoringiz bilan oldindan kelishib oling.
Suv ketishiga hushyor bo‘ling. Suv birdaniga ko‘p emas, oz-ozdan sizib ketishi ham mumkin. Qog‘onoq suvi tiniq, och rangda bo‘ladi, uni peshobdan farqlash qiyin bo‘lsa ham, baribir qo‘ng‘iroq qiling. Suv ketgach, tug‘ruq odatda 24 soat ichida boshlanadi; boshlanmasa, infeksiya xavfi tufayli induksiya (tug‘ruqni tibbiy usulda boshlash) taklif qilinadi.
Taxminiy sanadan keyingi rejani so‘rang. Tug‘ruq shu sanagacha boshlanmasa, keyingi ko‘rik qachon bo‘lishini va qanday reja tuzilishini shifokoringiz bilan muhokama qiling.
Ilk daqiqalarga tayyorlaning. Chaqaloq kinolardagidek darrov yig‘lamasligi mumkin. Birinchi va beshinchi daqiqada uning yurak urishi, nafasi, mushak tonusi, reflekslari va teri rangi Apgar shkalasi bo‘yicha baholanadi. Qo‘l-oyoqlari ko‘kimtir bo‘lishi, nafasi notekis — tez va sekin almashinib, oraliqlar 5 soniyagacha cho‘zilishi tabiiy hol.
Bola bilan gaplashing — zavq uchun. Musiqa tinglash yoki bolaga gapirish yoqsa, buni o‘z zavqingiz uchun qiling, majburiy «mashg‘ulot»ga aylantirmang.

Ovqatlanish va harakat

Uya qurishda ehtiyot bo‘ling. Tartib o‘rnatish ko‘nglingizni ko‘tarsa, marhamat, faqat og‘ir narsa ko‘tarmang. Yerdan biror narsa olayotganda tizzangizni buking, belingizni tik tuting.
Tabiat qo‘ynida bo‘ling. Bog‘da sayr qilish yoki gul ekish foydali jismoniy faollik bo‘lib, kayfiyatni ko‘taradi. Tuproq bilan ishlaganda qo‘lqop kiying — bu infeksiyadan saqlaydi.
Har kuni ozgina yuring. Kuniga 10 daqiqalik tez yurishdan boshlasangiz ham bo‘ladi. Tanangizga quloq soling, o‘zingizga ma’qulini tanlang.
Choy va qahvani kamaytiring. Kofeinli ichimliklarni me’yorida iching, chekish va spirtli ichimlikdan uzoq bo‘ling.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Qarindoshlarning «Hali boshlanmadimi?» degan savollariga yaqinlaringizdan biri javob berib tursin — siz esa ortiqcha bildirishnomalarni o‘chirib, dam oling. Turmush o‘rtog‘ingiz to‘lg‘oqlar qancha davom etayotgani va qanchalik tez-tez takrorlanayotganini yozib borishni o‘rganib olsin: tug‘ruqxonada shifokorga aytib berish uchun bu asqotadi. Bel og‘riganda u belingizni uqalab qo‘yishi mumkin.

Bilasizmi?

Chaqaloq terisini qoplagan oq qatlamning nomi — «verniks» — lotin tilida «lak» degan ma’noni anglatadi.

Sizga dalda

O‘zingizga ishonish va shifokorlar yordamiga tayanish bir-biriga zid emas. Chaqalog‘ingizni ilk bor ko‘rganingizda darhol cheksiz mehr his qilmasangiz ham, xavotir olmang: mehr rishtasi bog‘lanishi uchun vaqt kerak. Yordam kerak bo‘lsa, so‘rashdan tortinmang.

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

qindan qon kelsa yoki jigarrang, pushti ajralma paydo bo‘lsa;
suv ketsa, to‘lg‘oq bo‘lmasa ham — ayniqsa u yashil, jigarrang yoki yoqimsiz hidli bo‘lsa;
bola kam harakat qilsa yoki harakat maromi o‘zgarsa — muntazam to‘lg‘oqni kutmang;
teri kuchli qichishsa, ayniqsa kechasi, kaft va tovonlarda;
qattiq va o‘tmaydigan bosh og‘rig‘i, ko‘z oldi xiralashishi, yorug‘likka sezgirlik yoki uchqunlar bo‘lsa;
qovurg‘alar ostida og‘riq yoki to‘xtamaydigan qorin og‘rig‘i bo‘lsa;
oyoq, qo‘l va yuz kuchli shishib ketsa;
shamollash belgilarisiz harorat 37,5 °C dan oshsa;
kuchli kuchanish hissi paydo bo‘lsa yoki bola tug‘ilayotgandek tuyulsa — tez yordam chaqiring (103).

Manbalar

O‘zingizga ishonish bilan birga tibbiy yordamni ham qabul qilishingiz mumkin.

Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.