Homiladorlikning 2-haftasi

Bu haftada nima bo‘lmoqda

Bu hafta tanangiz siklning eng muhim voqeasiga — ovulyatsiyaga tayyorlanmoqda.

• Tuxum hujayra yetilmoqda. Estrogen gormoni ta’sirida tuxumdonda tuxum hujayra yetiladi, bachadonning ichki qavati esa qalinlashib boradi.
• Ovulyatsiya. Yetilgan tuxum hujayra tuxumdondan chiqib, bachadon nayi bo‘ylab harakatlanadi. Bu odatda keyingi hayzdan 10–16 kun oldin sodir bo‘ladi. 28 kunlik siklda bu taxminan 14-kunga to‘g‘ri keladi, ammo sikl qisqaroq yoki uzunroq bo‘lsa, ovulyatsiya kuni ham boshqacha bo‘ladi va har oy o‘zgarishi mumkin.
• Homilador bo‘lish mumkin bo‘lgan kunlar. Urug‘ hujayralari bachadon naylarida 7 kungacha yashay oladi. Shuning uchun ovulyatsiyadan bir necha kun oldingi yaqinlik ham homiladorlikka olib kelishi mumkin.
• Ovulyatsiyadan keyin. Siklning ikkinchi yarmida progesteron gormoni bachadonni embrionning birikishiga tayyorlaydi.

O‘lchami

Hozircha embrion yo‘q — urug‘lanish hali oldinda, shuning uchun bolaning bo‘yi va vazni ko‘rsatilmaydi. Ovulyatsiya kuni har siklda o‘zgarishi mumkinligi sababli, bu bosqichda har qanday ko‘rsatkich yanglish taassurot uyg‘otishi mumkin.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Ovulyatsiya yaqinlashgani sari tanangiz o‘ziga xos belgilar berishi mumkin, lekin ular hammada ham sezilmaydi.

• Ajralma o‘zgarishi. Ovulyatsiya paytida qindan keladigan ajralma suyuqroq va cho‘ziluvchan bo‘lib, xom tuxum oqiga o‘xshab qoladi. Bu tabiiy hol. Ajralmaning rangi yoki hidi o‘zgarib, sizni bezovta qilsa, shifokorga ko‘rining.
• Ovulyatsiya og‘rig‘i. Ba’zi ayollar qorinning bir tomonida to‘mtoq og‘riq yoki to‘satdan sanchiq sezadi. U bir necha daqiqadan 1–2 kungacha davom etadi va qaysi tuxumdondan tuxum hujayra chiqqaniga qarab joyini o‘zgartirib turadi. Ozgina qon aralash ajralma ham bo‘lishi mumkin. Iliq vanna og‘riqni yengillashtiradi.
• Kayfiyat va ko‘krak sezgirligi. Hayzdan oldingi haftalarda kayfiyat o‘zgarishi, ko‘krak og‘rishi, qorin dam bo‘lishi ko‘p uchraydi. Shuning uchun bunday sezgilarga qarab homiladorlik boshlangan yoki boshlanmaganini aniq bilib bo‘lmaydi.

Kutish xayolingizni band qilishi tabiiy. Ammo kuchli stress juftlik munosabatlariga va jinsiy maylga, og‘ir hollarda esa ovulyatsiyaga ham ta’sir qilishi mumkin — shuning uchun o‘zingizni ortiqcha zo‘riqtirmang.

Bu hafta nima qilish kerak

• «To‘g‘ri kun»ni quvmang. Ovulyatsiya kunini aniq belgilash qiyin. Ikkalangiz uchun qulay bo‘lsa, har 2–3 kunda yaqinlik qilish yetarli: 39 yoshgacha bo‘lgan ayollar shu tarzda odatda bir yil ichida homilador bo‘ladi.
• Sabr qiling. Ayolning yoshi 40 dan oshmagan har 10 juftlikning 8 tasidan ko‘prog‘ida muntazam yaqinlik tufayli bir yil ichida homiladorlik yuz beradi. Ba’zilarga bir-ikki oy yetadi, boshqalarga ko‘proq vaqt kerak bo‘ladi.
• Qachon shifokorga borishni biling. Bir yil davomida homiladorlik yuz bermasa, akusher-ginekologga murojaat qiling. 36 yoshdan oshgan bo‘lsangiz yoki homilador bo‘lishga xalal beradigan muammo borligini bilsangiz, kutmasdan ertaroq boring.
• Siklingizni kuzatib boring. Hayz boshlangan kunlarni belgilab boring. Sikl doim 21 kundan qisqa yoki 35 kundan uzun bo‘lsa yoki surunkali kasalligingiz bo‘lsa, homiladorlikka tayyorgarlikni shifokor bilan maslahatlashing.
• Foliy kislotasini kanda qilmang. Har kuni bir xil vaqtda ichsangiz, unutmaysiz. Hali boshlamagan bo‘lsangiz, kuniga 400 mkg dan ichishni boshlang.

Ovqatlanish va harakat

• Vazn ovulyatsiyaga ta’sir qiladi. Ortiqcha vazn ham, juda kam vazn ham ovulyatsiya jarayonini buzishi mumkin. Tana vazni indeksi (bo‘y va vazn nisbati) 18,5 dan 24,9 gacha bo‘lsa, vazn me’yorda hisoblanadi; 30 va undan yuqori bo‘lsa, homilador bo‘lish ehtimoli pasayadi.
• Spirtli ichimlikdan voz keching. Homiladorlikni rejalashtirayotganda umuman ichmaslik eng xavfsiz yo‘l. Spirtli ichimlikni ko‘p ichish erkak urug‘ hujayralari sifatini ham pasaytiradi.
• Meva va sabzavotni ko‘paytiring. Har kuni kamida 5 porsiya turli meva va sabzavot yeng: xoh yangi, xoh muzlatilgan yoki quritilgan bo‘lsin. Iste’mol qilishdan oldin ularni yaxshilab yuving.
• Stressni harakat bilan yengillating. Muntazam jismoniy faollik, yoga yoki meditatsiya va yetarli uyqu stressni kamaytirib, hayz oldi belgilarini ham yengillashtiradi.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Farzand kutish — ikki kishining birgalikdagi ishi. Homilador bo‘lishdagi qiyinchiliklar sababi ayolda ham, erkakda ham bo‘lishi mumkin, har to‘rt holatdan birida esa sababni umuman aniqlab bo‘lmaydi. Shuning uchun homiladorlik kechiksa, aybdor izlamang. Turmush o‘rtog‘ingiz ham spirtli ichimlik va chekishdan voz kechsa, bu sizga katta madad bo‘ladi. Qarindoshlarning «Hali yo‘qmi?» degan savollari og‘ir botsa, u suhbatni muloyimlik bilan boshqa mavzuga burishi mumkin.

Bilasizmi?

Ba’zan bitta siklda ikkita tuxum hujayra chiqadi. Ikkalasi ham urug‘lansa, egizak homiladorlik yuzaga keladi.

Sizga dalda

Tanangizning o‘z maromi bor, uni shoshiltirmang. Homiladorlik har doim ham darhol boshlanmaydi — bu sizning ayolligingiz, harakatlaringiz yoki oilaviy munosabatlaringizga berilgan baho emas. Kun tartibingizda homiladorlikka aloqasi yo‘q yoqimli mashg‘ulotlarga ham vaqt ajrating: dugonangiz bilan choylashish, toza havoda sayr qilish, sevimli kitobingizni o‘qish.

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

• qorinning pastki qismidagi og‘riq kuchli bo‘lsa yoki tobora kuchayib borsa — uni ovulyatsiyaga yo‘ymang;
• og‘riq bilan birga qindan qon kelsa;
• og‘riq paytida holsizlansangiz, boshingiz aylansa yoki hushdan ketsangiz;
• og‘riq qoldiruvchi doridan keyin ham og‘riq bosilmasa yoki tez-tez qaytalansa;
• homilador bo‘lishingiz mumkin bo‘lsa-yu, qorningiz og‘riyotgan bo‘lsa.

Manbalar

• NHS — Ovulyatsiya va hayz sikli
• NHS — Homiladorlikka tayyorgarlik
• NHS — Homiladorlikni rejalashtirishda foliy kislotasi
• NHS — Ovulyatsiya og‘rig‘i
• NHS — Hayz oldi holati
• NHS — Homilador bo‘lishdagi qiyinchiliklar
• ACOG — Homiladorlikdan oldin vazn va sog‘liq
• NHS — Spirtli ichimlik va homiladorlik
• NHS — Sog‘lom ovqatlanish
• NHS — Bachadondan tashqari homiladorlik belgilari