Homiladorlikning 10-haftasi

Uzunligi: 3 sm
Kattaligi: yong‘oq

Bolangiz bu haftada

Birinchi trimestr (homiladorlikning dastlabki uch oyi) nihoyasiga yetmoqda, bolangiz esa yana bir jadal o‘sish pallasiga kirdi.

Yuz. Boshi hali tanasiga nisbatan katta, lekin yuzi tobora mutanosib bo‘lmoqda. Yuqori lab va ikkita kichik burun teshigi paydo bo‘ldi, quloqlar shakllana boshladi.
Ko‘zlar. Ko‘zlari yarim yumuq, lekin yorug‘likni seza oladi.
Sut tishlari. Jag‘ suyagi shakllanmoqda, uning ichida bo‘lajak sut tishlarining jajji kurtaklari bor.
Harakat. Bola keskin-keskin qimirlaydi, buni UZIda (ultratovush tekshiruvi) ko‘rish mumkin. Siz esa hali sezmaysiz.

O‘lchami

Boshidan dumg‘azasigacha taxminan 3 sm — bitta yong‘oq kattaligida. Bu muddatda vazni hali ko‘rsatilmaydi. Bular — taxminiy, o‘rtacha ko‘rsatkichlar.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Bachadoningiz endi katta apelsindek bo‘lib qoldi, shu sababli shimingiz tugmasi qadalmay qolishi mumkin. Progesteron gormoni bachadon mushaklarini bo‘shashtirib, uning bola bilan birga kattalashishiga imkon beradi. Biroq u ovqat hazm qilish yo‘lidagi mushaklarni ham bo‘shashtiradi — qorin dam bo‘lishi, kekirish va jig‘ildon qaynashi shundan.

Qorin dam bo‘lishi va kekirish. Kuniga olti mahal oz-ozdan ovqatlaning, kechasi kech ovqatlanmang. Shoshilmay yeng, suyuqlikni ho‘plab iching. Ovqatdan keyin qisqa sayr qilib kelish ham yordam berishi mumkin. Ba’zilarda bu belgilar qahva, og‘ir, achchiq va yog‘li taomlardan keyin kuchayadi.
Jig‘ildon qaynashi. Uxlashdan kamida 3 soat oldin ovqatlanishni to‘xtating. Bosh va yelkani yostiq bilan biroz ko‘tarib, chap yonboshlab yotish me’da kislotasining qaytib chiqishini kamaytiradi. Dorixonadan dori olsangiz, homiladorligingizni albatta ayting.
Qabziyat (ich qotishi). Qorin dam bo‘lsa ham, tolaga boy mahsulotlardan butunlay voz kechmang — ularni asta-sekin ko‘paytiring. O‘rik, olma, uzum va mayiz ichingizni yumshatadi. Hojatxonada oyog‘ingizni past kursichaga qo‘yib o‘tirish ham yengillik beradi.
Teri o‘zgarishi. Teri yog‘lanib, toshmalar chiqishi, yuzda qo‘ng‘ir dog‘lar paydo bo‘lishi mumkin. Homiladorlikda teri quyoshda tezroq kuyadi: oftobga chiqishda yuqori himoya darajasidagi krem surting va uzoq vaqt quyosh ostida turmang.
Boshqa belgilar. Charchoq, ko‘ngil aynishi, bosh aylanishi, kayfiyat o‘zgarishi, ko‘krak og‘rishi va bosh og‘rig‘i ham davom etishi mumkin.

Ikkinchi trimestrda ko‘pchilik ayollarning kuch-quvvati qaytadi, homiladorlikning ilk belgilari esa asta-sekin yo‘qoladi.

Bu hafta nima qilish kerak

Birinchi skriningga yoziling. Skrining — bolada ayrim rivojlanish buzilishlari (masalan, Daun sindromi) ehtimolini baholaydigan tekshiruv. O‘zbekiston milliy protokoliga ko‘ra, u 11 haftadan 13 hafta 6 kungacha o‘tkaziladi: UZIda bola bo‘yni ortidagi suyuqlik qatlami o‘lchanadi, qonda ikki ko‘rsatkich tekshiriladi va natijalar asosida ehtimol darajasi hisoblanadi. Hozirdan navbatga yozilib qo‘ying.
Natija nimani anglatishini bilib oling. Skrining tashxis qo‘ymaydi: u faqat ehtimollik past yoki yuqoriligini ko‘rsatadi. Ehtimollik yuqori chiqqanlarning ham ko‘pchiligida bolada bunday buzilishlar bo‘lmaydi; bunday holda qo‘shimcha tekshiruv taklif qilinadi.
Savollarga tayyor turing. Ko‘rikda shifokor sog‘lig‘ingiz, oldingi homiladorliklaringiz, oilangizdagi kasalliklar, turmush o‘rtog‘ingizning sog‘lig‘i va qon guruhi haqida so‘raydi. Siz ham istagan savolingizni bering.
Bosh aylanishiga e’tibor bering. Bosh aylansa, o‘tib ketguncha biroz yoting, so‘ng sekin o‘rningizdan turing va ko‘proq suv iching. Bosh aylanishi o‘tmasa yoki tez-tez takrorlansa, shifokor bilan maslahatlashing.

Ovqatlanish va harakat

Ko‘k choy ham kofeinsiz emas. Qora choyda ham, ko‘k choyda ham kofein bor, miqdori esa choyning quyuqligi va hajmiga bog‘liq. Kunlik kofein miqdori barcha manbalardan jami 200 mg dan oshmasligi kerak. Kola, energetik ichimlik va shokoladni ham hisobga oling: bir banka kolada taxminan 40 mg, 250 ml energetik ichimlikda 80 mg kofein bor.
Go‘shtni yaxshilab pishiring. Kabob, qiyma va tovuq go‘shtining ichida pushti joy va qizil suv qolmasin. Xom go‘sht uchun alohida pichoq va taxta ishlating, uni tayyor taomlardan alohida saqlang.
Pasterizatsiya qilinmagan sutdan saqlaning. Pasterizatsiya qilinmagan sut, qaymoq, qatiq va sariyog‘da homiladorlik uchun xavfli listeriya bakteriyasi bo‘lishi mumkin. Meva va sabzavotni tuproqdan tozalab, yaxshilab yuving.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Oilada kechki ovqatni ertaroq — uxlashdan kamida uch soat oldin dasturxonga tortish odat bo‘lsa, sizga ancha yengil bo‘ladi. Ovqatdan keyin turmush o‘rtog‘ingiz bilan birga qisqa sayrga chiqish ham foydali, ham yoqimli. Qozonga qaraydigan kishi go‘shtni yaxshilab pishirsa, siz xotirjam bo‘lasiz. Skrining natijasini kutish hayajonli bo‘lishi mumkin, shu kunlarda yaqinlaringizning yoningizda bo‘lishi muhim.

Bilasizmi?

Bolangizning yuragi daqiqasiga taxminan 180 marta uradi — bu sizning yurak urishingizdan qariyb uch baravar tez!

Sizga dalda

Tanangiz boshqalarning tasavvuriga mos kelishi shart emas. Kiyimingiz tor kela boshlagan bo‘lsa, o‘zingizga qulay kiyim tanlang va o‘zingizga kichik bir quvonch ravo ko‘ring: sevimli musiqa yoki sokin kecha. Buning uchun hamma ishlar tugashini kutish shart emas.

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

hushdan ketsangiz yoki ko‘krak qafasi og‘risa;
to‘satdan kuchli nafas qisishi boshlansa;
qindan qon kelsa yoki qorin qattiq og‘risa;
harorat 38 °C va undan yuqori bo‘lsa;
qusish va ich ketishi 48 soatdan ortiq davom etsa yoki homiladorlikda mumkin bo‘lmagan taomni yegandan keyin ahvolingiz yomonlashsa.

Manbalar

Tanangiz boshqalarning tasavvuriga mos kelishi shart emas.

Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.