Homiladorlikning 31-haftasi

Uzunligi: 41,1 sm
Vazni: 1,7 kg
Kattaligi: pekin karami

Bolangiz bu haftada

Bolangiz juda faol: u aylanadi, barmog‘ini so‘radi, ba’zan hatto umbaloq oshadi.

So‘rish. Bola so‘rishni mashq qilmoqda — bu tug‘ilgach emish uchun eng kerakli ko‘nikma.
To‘lishish. Teri ostida yog‘ to‘planib, bola kundan-kunga to‘lishmoqda, ajinlari yozilib, terisi silliqlashmoqda.
Qog‘onoq suvi. Bola endi peshob chiqara oladi, shuning uchun uni o‘rab turgan qog‘onoq suvi ko‘paymoqda.
Ovozlar. Bola tashqaridagi ovozlarni taniy boshlaydi.

O‘lchami

Bo‘yi boshidan tovonigacha taxminan 41,1 sm, vazni 1,7 kg atrofida — pekin karami kattaligida. Bular — o‘rtacha ko‘rsatkichlar. Bolaning vaznini o‘zingiz qancha vazn to‘plaganingizga qarab bilib bo‘lmaydi: uni shifokor ko‘rik va UZI (ultratovush tekshiruvi) ma’lumotlariga qarab alohida baholaydi.

Tanangizda nimalar o‘zgarmoqda

Bola ham, qorin ham o‘sishda davom etmoqda, bir-ikki haftadan so‘ng ikkalangiz uchun ham so‘nggi jadal o‘sish davri boshlanadi. Bola o‘z joyiga joylashib olganini sezishingiz, qorningiz biroz pastga tushganini ko‘rishingiz mumkin.

Soxta to‘lg‘oqlar. Qorin 20–30 soniya qotib, so‘ng bo‘shashishi mumkin — bu Brekston-Xiks qisqarishlari, ya’ni «soxta to‘lg‘oqlar». Ular og‘riqsiz va zararsiz. Agar qotishlar og‘riqli bo‘lsa yoki muntazam takrorlansa, bu tug‘ruq erta boshlanayotganining belgisi bo‘lishi mumkin.
Og‘iz suti. Ko‘krakdan og‘iz suti — dastlabki sut sizib chiqishi mumkin. Qulay bo‘lsa, yumshoq ko‘krak prokladkalaridan foydalaning va ularni nam bo‘lganda almashtirib turing. Og‘iz suti chiqmasa, bu tug‘ruqdan keyin sut kam bo‘ladi degani emas: deyarli barcha ayollarda bolaga yetadigan sut hosil bo‘ladi.
Og‘iz sutini yig‘ish. Ba’zi shifoxonalarda og‘iz sutini qo‘lda sog‘ib, muzlatib saqlash taklif qilinadi, lekin bu faqat 37-haftadan keyin va shifokor bilan kelishib qilinadi: sut sog‘ish bachadon qisqarishiga sabab bo‘lishi mumkin. Homiladorlikda sut sog‘gichdan foydalanmang.

Bu hafta nima qilish kerak

Ko‘rikda qorin o‘lchanadi. Ko‘rikda shifokor qov suyagidan bachadon tubigacha bo‘lgan masofani o‘lchab, bachadon kattaligini baholaydi. Qorinni ohista paypaslab, bola qanday yotganini aniqlaydi. Qon bosimi va peshob ham tekshiriladi.
Bolaning holati haqida so‘rang. Ko‘p bolalar allaqachon boshi bilan pastga qarab yotadi. Boshi tepada bo‘lsa, hali vaqt bor: ko‘pchilik bolalar keyingi haftalarda boshini pastga qaratib burilib oladi. Bola oxirigacha tos bilan kelsa, bu tug‘ruq usuliga ta’sir qilishi mumkin — odatda bu 36-haftada muhokama qilinadi. Kesarcha kesish taklif qilinsa, foyda va xavflarini so‘rab, keyin qaror qilasiz.
Bolani qanday ovqatlantirishni o‘ylab ko‘ring. Ona sutida infeksiyalardan himoya qiluvchi antitanachalar bor: emizilgan bolada ichak infeksiyalari va nafas yo‘llari muammolari kamroq uchraydi, ona suti esa doim tayyor. Ammo har kim ham emiza olmaydi, masalan, sutga o‘tadigan dori ichsangiz. Aralashma bilan boqib, ko‘p erkalasangiz ham, bolangizning rivojlanishi uchun yaxshi zamin yarata olasiz.
Emizishda yordamni oldindan rejalashtiring. Tug‘ruqdan keyin bolani ko‘krakka to‘g‘ri tutishni kim ko‘rsatishi va emizishni kim tekshirishini hozirdan so‘rab qo‘ying — hammasini yolg‘iz o‘rganishingiz shart emas. Tug‘ilgan zahoti bolani yalang‘och ko‘kragingizga bosish uni isitadi, tinchlantiradi va ilk bor emizish uchun ayni muddao bo‘ladi.

Ovqatlanish va harakat

Temirga boy taomlar. Go‘sht, to‘q yashil bargli sabzavotlar, loviya, no‘xat, yasmiq, o‘rik qoqisi, olxo‘ri qoqisi va mayiz temir manbai hisoblanadi. Homiladorlikda temir tanqisligi ko‘pincha aynan ovqatda temir yetishmasligidan kelib chiqadi.
C vitamini — yordamchi. C vitamini temirning so‘rilishiga yordam beradi, ammo uning o‘zi temir o‘rnini bosmaydi. Shifokor temir tabletkasini buyurgan bo‘lsa, tabletkadan keyin apelsin sharbati ichish so‘rilishini yaxshilashi mumkin.
Choyni me’yorida iching. Ko‘p miqdordagi choy, qahva va sut temirning so‘rilishini qiyinlashtiradi.
Rejani o‘zgartirmang. Shifokor bilan kelishilgan ovqatlanish va vitamin rejasini davom ettiring.

Yaqinlaringiz qanday yordam berishi mumkin

Bola tashqaridagi ovozlarni taniy boshlagan ekan, turmush o‘rtog‘ingiz va katta farzandlaringiz qorningizga qarab gapirsin — bu ular bilan bola o‘rtasidagi yaqinlikni mustahkamlaydi. Chaqaloq karavotchasini tayyorlashni ham turmush o‘rtog‘ingiz o‘z zimmasiga olsin: matras qattiq, tekis va karavotga oraliq tirqishlarsiz, jips tushishi kerak. Yostiq va qalin ko‘rpa qo‘ymang — chaqaloq qizib ketishi yoki bo‘g‘ilib qolishi mumkin; yengil adyol yoki chaqaloqlar uchun uyqu qopchasi yetarli. Karavotchani boshqalardan olgan bo‘lsangiz, imkon bo‘lsa, matrasini yangisiga almashtiring.

Bilasizmi?

Bolangiz bor-yo‘g‘i 6 haftadan keyin tug‘ilsa ham, bu erta tug‘ruq hisoblanmaydi. Homiladorlik yana 9–10 haftadan ortiq cho‘zilishi esa juda kam uchraydi.

Sizga dalda

O‘zingiz haqida o‘ylashingiz, dam olishingiz va yaqinlaringizdan e’tibor so‘rashingiz mumkin — mehribon ona bo‘lish uchun o‘z ehtiyojlaringizni unutish shart emas. Emizasizmi yoki aralashma bilan boqasizmi, mehringiz bolangizga baribir yetib boradi. G‘amxo‘rlikka loyiq ekaningizni hech kimga tushuntirishingiz yoki isbotlashingiz shart emas.

Darhol shifokorga murojaat qiling, agar:

bola odatdagidan kam qimirlasa yoki harakatlari o‘zgarsa — ertangi kunni kutmang, tunda bo‘lsa ham shu zahoti tug‘ruqxonaga boring yoki 103 ni chaqiring;
qorin qotishlari og‘riqli bo‘lsa yoki muntazam takrorlansa, hayzdagidek og‘riq yoki sizga xos bo‘lmagan bel og‘rig‘i paydo bo‘lsa;
qindan birdan suyuqlik oqib ketsa yoki sizib tursa;
qindan qon kelsa;
kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘rishning buzilishi yoki qovurg‘alar ostida og‘riq bo‘lsa;
yuz va qo‘llar birdan shishib ketsa.

Manbalar

G‘amxo‘rlikka loyiq ekaningizni tushuntirishingiz yoki isbotlashingiz shart emas.

Bu ma’lumot tanishish uchun va shifokor maslahati o‘rnini bosmaydi. Ahvol og‘ir bo‘lsa, tez yordam chaqiring: 103.